M\u00f3j artyku\u0142 pragn\u0119 rozpocz\u0105\u0107 od prezentacji mozaiki o. Ivana Rupnika SJ znajduj\u0105cej si\u0119 w kaplicy Wyzwolenia Narodu Polskiego w Sanktuarium Jana Paw\u0142a II w Krakowie. Obraz ksi\u0119gi Daniela przedstawia piec ognisty, do kt\u00f3rego wrzucono trzech m\u0142odzie\u0144c\u00f3w Szadraka, Meszaka i Abed-Nego oraz anio\u0142a chroni\u0105cego ich od p\u0142omieni. Na mozaice m\u0142odzie\u0144c\u00f3w zast\u0105pi\u0142a rodzina polska a ochraniaj\u0105cym ich przed p\u0142omieniami anio\u0142em jest Jan Pawe\u0142 II w szatach kap\u0142a\u0144skich, co ma ukaza\u0107 ochron\u0119 przez jego nauczanie, trosk\u0119 pasterza o owce, modlitw\u0119 liturgiczn\u0105. Rodzina jest owini\u0119ta bia\u0142o-czerwon\u0105 flag\u0105 narodow\u0105, z kt\u00f3rej wyrasta nowe pokolenie. Do niego nale\u017cy przysz\u0142o\u015b\u0107. To artystyczne przedstawienie, moim zdaniem, doskonale ukazuje rol\u0119 nauczania Jana Paw\u0142a II w duszpasterstwie polonijnym oraz jego znaczenie dla rodzin polskich na emigracji. W moim artykule b\u0119d\u0119 opiera\u0142 si\u0119 na zbiorze przem\u00f3wie\u0144 Jana Paw\u0142a II pt. \u201ePapie\u017c Jana Pawe\u0142 II do Polonii i Polak\u00f3w za granic\u0105\u201d. Ksi\u0105\u017cka ta wydana staraniem wydawnictwa ojc\u00f3w Pallotyn\u00f3w w 2017 w Z\u0105bkach jest wed\u0142ug mnie lektur\u0105 obowi\u0105zkow\u0105 zar\u00f3wno dla duszpasterzy Polonii, jak r\u00f3wnie\u017c dla ka\u017cdej rodziny polskiej \u017cyj\u0105cej poza granicami kraju.<\/p>\n
Podczas przem\u00f3wienia do Polak\u00f3w w Wielkiej Brytanii 30. Maja 1982 pad\u0142y z ust Jana Paw\u0142a II nast\u0119puj\u0105ce s\u0142owa:<\/p>\n
\u201eTrzeba powiedzie\u0107, \u017ce zrozumieli\u015bcie i rozumiecie konieczno\u015b\u0107 zwi\u0105zania z wiar\u0105 i Ko\u015bcio\u0142em. Dlatego te\u017c ta Emigracja, jako cz\u0119\u015b\u0107 Narodu obejmowa\u0142a wszystkie warstwy, z ca\u0142ym przekrojem spo\u0142ecznym, z instytucjami politycznymi, kulturalnymi, naukowymi, zawodowymi, ale te\u017c z ca\u0142\u0105 organizacj\u0105 ko\u015bcieln\u0105. By\u0142 z wami od pierwszej chwili obecny Ko\u015bci\u00f3\u0142 ze swoimi strukturami, by\u0142 Biskup, niezapomniany Arcybiskup J\u00f3zef Gawlina, a p\u00f3\u017aniej Rektor Misji, byli duszpasterze i rozwijaj\u0105ce si\u0119 organizacje religijne. By\u0142y to jedne z pierwszych o\u015brodk\u00f3w zorganizowanych. Dzi\u0119ki zrozumieniu i \u017cyczliwo\u015bci miejscowej hierarchii, ale przede wszystkim dzi\u0119ki waszej ofiarno\u015bci i pe\u0142nej po\u015bwi\u0119cenia pracy duszpasterzy powsta\u0142o tyle polskich ko\u015bcio\u0142\u00f3w i kaplic, kt\u00f3re s\u0142u\u017c\u0105 w\u0142a\u015bnie pog\u0142\u0119bieniu wi\u0119zi z Chrystusem i wprowadzaj\u0105 was w Tajemnice Bo\u017ce, jednocz\u0105c z Chrystusem. Przy o\u015brodkach duszpasterskich powsta\u0142y r\u00f3wnie\u017c i szko\u0142y ucz\u0105ce j\u0119zyka polskiego\u201d.<\/em><\/p>\n Papie\u017c odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do historii przypomina\u0142, \u017ce emigracja, jako cz\u0119\u015b\u0107 narodu obejmowa\u0142a wszystkie warstwy spo\u0142ecze\u0144stwa, lecz tak\u017ce struktur\u0119 ko\u015bcieln\u0105. Zawsze za Polakami zd\u0105\u017cali duszpasterze, kt\u00f3rzy organizowali zr\u0119by pierwszych parafii polonijnych. Najwa\u017cniejsze s\u0142owa tego przem\u00f3wienia to jasne ukazanie celu duszpasterstwa polonijnego, a jest nim: pog\u0142\u0119bienie wi\u0119zi z Chrystusem, wprowadzaj\u0105c w Tajemnice Bo\u017ce, jednoczenie z Nim wszystkich rodak\u00f3w. Te s\u0142owa wyra\u017anie podkre\u015blaj\u0105 pierwszy cel duszpasterstwa, nie wykluczaj\u0105c innych, kt\u00f3re s\u0105 nierozerwalnie zwi\u0105zane z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 ko\u015bcio\u0142a w wymiarze charytatywnym czy o\u015bwiatowym.<\/p>\n Przem\u00f3wienie do Polak\u00f3w w Kanadzie, wyg\u0142oszone 14. Wrze\u015bnia 1984 roku ukazuje nam kolejny aspekt duszpasterstwa polonijnego:<\/p>\n \u201eZapuszczaj\u0105c korzenie na nowej ziemi, przodkowie wasi zachowali przecie\u017c g\u0142\u0119bok\u0105 \u0142\u0105czno\u015b\u0107 z Ojczyzn\u0105, podtrzymywali \u015bwiadomo\u015b\u0107 swej przynale\u017cno\u015bci do wiary, kultury, tradycji ojc\u00f3w, trwali r\u00f3wnocze\u015bnie w wielkiej wsp\u00f3lnocie Ko\u015bcio\u0142a Powszechnego. Budowali \u015bwi\u0105tynie [\u2026] Emigranci budowali r\u00f3wnie\u017c katolickie szko\u0142y, tworzyli organizacje polonijne i m\u0142odzie\u017cowe, jak np. Zwi\u0105zek Narodowy Polski, Kongres Polonii Kanadyjskiej, Zwi\u0105zek Harcerstwa Polskiego, zak\u0142adano polonijne o\u015brodki naukowo-badawcze, biblioteki, muzea, wydawano ksi\u0105\u017cki, gazety i czasopisma. O\u015brodki te i plac\u00f3wki w r\u00f3\u017cnym powstawa\u0142y czasie i r\u00f3\u017cne mia\u0142y zadania do spe\u0142nienia, ale wszystkie wyrasta\u0142y z poczucia duchowej wi\u0119zi i wsp\u00f3lnoty z Narodem polskim i Ko\u015bcio\u0142em\u201d.<\/em><\/p>\n Osiedlaj\u0105c si\u0119 w kolejnych krajach, Polacy dbali o zachowanie \u0142\u0105czno\u015bci z Ojczyzn\u0105 przez podtrzymywanie \u015bwiadomo\u015bci przynale\u017cno\u015bci do wiary, kultury i tradycji ojc\u00f3w. Trwaj\u0105c we wsp\u00f3lnocie Ko\u015bcio\u0142a Powszechnego budowali Ko\u015bcio\u0142y i szko\u0142y katolickie, kt\u00f3re pozwala\u0142y na sprawowanie kultu Bo\u017cego, ale tak\u017ce na formacje intelektualn\u0105 m\u0142odego pokolenia. Liczne organizacje polonijne i m\u0142odzie\u017cowe, o\u015brodki naukowe, muzea i biblioteki mia\u0142y za zadanie podtrzymywanie i rozwijanie duchowej wi\u0119zi z Narodem Polskim i Ko\u015bcio\u0142em. Widzimy na tym przyk\u0142adzie, \u017ce duszpasterstwo polonijne to nie tylko formacja religijna, wewn\u0119trzna Polak\u00f3w \u017cyj\u0105cych za granic\u0105, ale tak\u017ce formacja intelektualna i kulturalna, kt\u00f3ra w spos\u00f3b kompleksowy pozwala wzrasta\u0107 rodakom w duchu patriotyzmu i zdrowej pobo\u017cno\u015bci.<\/p>\n Podczas swego pobytu w Irlandii papie\u017c tak m\u00f3wi\u0142 do Polak\u00f3w:<\/p>\n \u201ePragn\u0119 r\u00f3wnocze\u015bnie \u017cyczy\u0107 Wam b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa Bo\u017cego w ca\u0142ym Waszym \u017cyciu, kt\u00f3re zwi\u0105za\u0142o si\u0119 z Irlandi\u0105, ale kt\u00f3re swymi korzeniami nadal tkwi w polskiej ziemi, w polskiej kulturze, w polskiej tradycji. Stamt\u0105d te\u017c wynie\u015bli\u015bcie t\u0119 wiar\u0119, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy Was w duchowej jedno\u015bci z Biskupem Rzymu i ca\u0142ym Ko\u015bcio\u0142em katolickim. \u017bycz\u0119 Wam, a\u017ceby ta jedno\u015b\u0107 by\u0142a dla Was szczeg\u00f3lnym oparciem, \u017ceby dopomog\u0142a Wam nie tylko w pracy nad zbawieniem w\u0142asnym i Waszych bli\u017anich, ale r\u00f3wnie\u017c w utrzymaniu tego duchowego profilu, kt\u00f3ry stanowi o naszej narodowej to\u017csamo\u015bci, naszej obecno\u015bci w historii Europy, o naszym wk\u0142adzie w zmagania si\u0119 o pok\u00f3j, o sprawiedliwo\u015b\u0107 i wolno\u015b\u0107\u201d.<\/em><\/p>\n W tych s\u0142owach Jan Pawe\u0142 II przypomina, \u017ce zachowanie to\u017csamo\u015bci narodowej jest mo\u017cliwe tylko w jedno\u015bci z Ko\u015bcio\u0142em. To z polskiej ziemi emigranci wynosz\u0105 wiar\u0119, kt\u00f3ra wyra\u017ca si\u0119 tak\u017ce w jedno\u015bci i oddaniu ka\u017cdemu biskupowi Rzymu. Jedno\u015b\u0107, zdaniem naszego \u015bwi\u0119tego rodaka jest tym co szczeg\u00f3lnie powinno charakteryzowa\u0107 Polak\u00f3w za granic\u0105. Nie tylko jedno\u015b\u0107 wiary, lecz tak\u017ce jedno\u015b\u0107 narodowa, kt\u00f3ra wyra\u017ca si\u0119 w duchu solidarnej pomocy innym. Szczeg\u00f3lnym zadaniem, nas Polak\u00f3w poza granicami kraju jest zmaganie o pok\u00f3j, sprawiedliwo\u015b\u0107 i wolno\u015b\u0107. Te warto\u015bci, o kt\u00f3re przez wieki zabiegali a niejednokrotnie przelewali krew nasi rodacy, powinny sta\u0107 si\u0119 udzia\u0142em wszystkich ludzi w\u015br\u00f3d, kt\u00f3rych \u017cyjemy.<\/p>\n W czasie swojej pielgrzymki do kraj\u00f3w Beneluksu w 1985 roku Jan Pawe\u0142 II scharakteryzowa\u0142 rodzin\u0119 katolick\u0105:<\/p>\n \u201eZe szczeg\u00f3ln\u0105 trosk\u0105, ale i nadziej\u0105 my\u015bl\u0119 przede wszystkim o waszych rodzinach. O katolickiej rodzinie, bogatej w \u0142aski i obowi\u0105zki sakramentu ma\u0142\u017ce\u0144stwa, o rodzinie, kt\u00f3ra jest \u201eko\u015bcio\u0142em domowym\u201d. [\u2026]. Niech b\u0119dzie przepojona mi\u0142o\u015bci\u0105, wierno\u015bci\u0105 i szacunkiem dla Boga i ludzi. Niech b\u0119dzie pierwsz\u0105 szko\u0142\u0105 wiary i cn\u00f3t, mi\u0142o\u015bci Boga i bli\u017aniego\u201d.<\/em><\/p>\n W tym przem\u00f3wieniu papie\u017c u\u017cywa umi\u0142owanego przez siebie okre\u015blenia rodziny, nazywa j\u0105 Ko\u015bcio\u0142em domowym. Rodzina, kt\u00f3ra bierze sw\u00f3j pocz\u0105tek z sakramentu ma\u0142\u017ce\u0144stwa, w kt\u00f3rej przez uczynki mi\u0142o\u015bci i realizowanie obowi\u0105zk\u00f3w stanu wzrasta \u0142aska Bo\u017ca. W kt\u00f3rej w spos\u00f3b wyj\u0105tkowy sprawowana jest liturgia codzienno\u015bci, w kt\u00f3rej ka\u017cdy z jej cz\u0142onk\u00f3w na sw\u00f3j spos\u00f3b sk\u0142ada Bogu duchowe ofiary. Rodzina w oczach \u015bwi\u0119tego papie\u017ca powinna opiera\u0107 si\u0119 na trzech filarach: mi\u0142o\u015bci, wierno\u015bci i szacunku, do Boga i do ludzi. W ko\u0144cu nazywa rodzin\u0119 szko\u0142\u0105 wiary i cn\u00f3t. Rodzina zatem ma by\u0107 nie tylko Ko\u015bcio\u0142em, ale r\u00f3wnie\u017c szko\u0142\u0105, miejscem, w kt\u00f3rym ch\u0142onie si\u0119 warto\u015bci i uczy si\u0119 prawdziwej mi\u0142o\u015bci. Papie\u017c my\u015bl\u0105c o rodzinach polonijnych wyra\u017ca\u0142 g\u0142\u0119bok\u0105 trosk\u0119. \u015awiadom niebezpiecze\u0144stw, wyzwa\u0144 przed jakimi staje rodzina nie popada\u0142 w bezkrytyczny optymizm. Wyra\u017ca\u0142 trosk\u0119, ale jednocze\u015bnie nadziej\u0119. Wiedzia\u0142, \u017ce rodzina Bogiem silna, oparta na prawdziwych warto\u015bciach jest najlepszym miejscem do wzrastania w mi\u0142o\u015bci i przeciwstawiania si\u0119 r\u00f3\u017cnym niebezpiecznym ideologiom.<\/p>\n W przem\u00f3wieniu do Polonii ameryka\u0144skiej w Detroit-Hamtramck w 1987 papie\u017c po raz kolejny nazwa\u0142 rodzin\u0119 domowym ko\u015bcio\u0142em:<\/p>\n \u201ePolskie matki, polskie rodziny. Do nich si\u0119 zwracam w duchu odwiecznej nauki Ko\u015bcio\u0142a, w duchu Ewangelii, w duchu naszej ojczystej tradycji. Ojczyna-rodzina; rodzina-Ko\u015bci\u00f3\u0142 domowy. To jest pierwsze miejsce \u015bwiadczenia Chrystusowi, stawania si\u0119 tym, kim si\u0119 powinno sta\u0107, tak, jak Chrystus powiedzia\u0142: B\u0119dziecie moimi \u015bwiadkami . . .\u201d.<\/em><\/p>\n W tym przem\u00f3wieniu dodaje istotny element opisuj\u0105cy rodzin\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105, jest dla niego pierwszym miejscem \u015bwiadczenia Chrystusowi. Pracuj\u0105c tyle lat ze studentami w Krakowie, b\u0119d\u0105c biskupem krakowskim, wiedzia\u0142 jak bardzo trudno jest \u015bwiadczy\u0107 o Chrystusie w \u015brodowisku rodzinnym. Wiedzia\u0142, \u017ce to w\u0142a\u015bnie w rodzinie nasze \u015bwiadectwo \u017cycia ma wyj\u0105tkow\u0105 moc i potrafi wi\u0119cej zdzia\u0142a\u0107 nic niejedna katecheza czy p\u0142omienne kazanie. Wzywa\u0142, aby ka\u017cdy na miar\u0119 swoich mo\u017cliwo\u015bci by\u0142 \u015bwiadkiem Chrystusa w swoim domu. Drugi aspekt, nie mniej wa\u017cny, kt\u00f3ry wyszed\u0142 w tym przem\u00f3wieniu to rodzina, jako miejsce realizacji swojego powo\u0142ania. Papie\u017c pisz\u0105c, \u017ce w rodzinie stajemy si\u0119 tym, kim powinni\u015bmy si\u0119 sta\u0107, chc\u0119 powiedzie\u0107, ze to w\u0142a\u015bnie w tym \u015brodowisku realizujemy plan, jaki B\u00f3g ma wobec ka\u017cdego z nas, a kt\u00f3ry nazywamy powo\u0142aniem. Powo\u0142anie to plan Boga dla ka\u017cdego z nas. Tylko B\u00f3g wie, kim mamy si\u0119 sta\u0107 a wzrastaj\u0105c w rodzinie, w jego mi\u0142o\u015bci, ten plan krok po kroku wype\u0142niamy.<\/p>\n W przem\u00f3wieniu do Polak\u00f3w w Londynie 30. maja 1982 roku papie\u017c przypomina\u0142 o niezast\u0105pionej roli rodziny tymi s\u0142owami:<\/p>\n \u201eWychowanie pe\u0142nego cz\u0142owieka, wychowanie do prawdy i wychowanie w duchu chrze\u015bcija\u0144skiej polskiej tradycji rozpoczyna si\u0119 w rodzinie. Obecny stan moralno\u015bci publicznej nie zawsze zapewnia rodzinie, a zw\u0142aszcza rodzicom, im w\u0142a\u015bciwy i konieczny autorytet. Wiele na to sk\u0142ada si\u0119 przyczyn. Wymaga wi\u0119c rodzina szczeg\u00f3lnej troski duszpasterskiej. Jedynie rodzina Bogiem silna, rodzina \u015bwiadoma swych chrze\u015bcija\u0144skich zada\u0144 mo\u017ce podo\u0142a\u0107 w realizowaniu zada\u0144 wychowania pe\u0142nego cz\u0142owieka. [\u2026] Wo\u0142am wi\u0119c dzi\u015b z tego miejsca s\u0142owami Adhortacji Apostolskiej Familiaris consortio: rodzino katolicka, odkrywaj znajduj\u0105ce si\u0119 w tobie i nie daj\u0105ce si\u0119 st\u0142umi\u0107 wezwanie! Rodzino, sta\u0144 si\u0119 tym, czym jeste\u015b! Zgromadzona razem przez S\u0142owo i Sakrament jako Ko\u015bci\u00f3\u0142 domowy, sta\u0144 si\u0119 tak jak wielki Ko\u015bci\u00f3\u0142, nauczycielem i matk\u0105!\u201d.<\/em><\/p>\n W tej przemowie Jan Pawe\u0142 II wyja\u015bnia jakie powinno by\u0107 prawdziwe wychowanie. Ma ono by\u0107 przede wszystkim integralne, ma d\u0105\u017cy\u0107 do ukszta\u0142towania cz\u0142owieka pe\u0142nego, w kt\u00f3rym sfera cielesna i duchowa b\u0119d\u0105 si\u0119 wzajemnie uzupe\u0142nia\u0142y. Prawda jako warto\u015b\u0107 musi r\u00f3wnie\u017c by\u0107 priorytetem procesu wychowawczego, kt\u00f3ry ma odbywa\u0107 si\u0119 w prawdzie ale r\u00f3wnie\u017c do niej prowadzi\u0107. Nast\u0119pnie papie\u017c przechodzi do bardzo trafnej diagnozy rzeczywisto\u015bci, a musimy pami\u0119ta\u0107, \u017ce wypowiada\u0142 te s\u0142owa 35 lat temu. M\u00f3wi\u0142 o tym jak moralno\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa wp\u0142ywa na autorytet rodzic\u00f3w, obni\u017caj\u0105c go. Ju\u017c wtedy powszechny by\u0142 upadek autorytetu rodziny, kt\u00f3ry znacznie utrudnia\u0142 a czasem nawet uniemo\u017cliwia\u0142 proces wychowawczy. Jednak nasz \u015bwi\u0119ty rodak nie zatrzyma\u0142 si\u0119 na ocenie rzeczywisto\u015bci, ale poda\u0142 spos\u00f3b wyj\u015bcia z tej trudnej sytuacji. Najpierw podkre\u015bli\u0142, \u017ce rodzina w dzisiejszych czasach wymaga szczeg\u00f3lnej opieki duszpasterskiej. Dlaczego? Gdy\u017c tylko B\u00f3g mo\u017ce da\u0107 si\u0142\u0119, aby podo\u0142a\u0107 zadaniu wychowania przysz\u0142ych pokole\u0144. To na Jego autorytecie, autorytecie dobrego Ojca, mo\u017cna odbudowa\u0107 autorytet rodzic\u00f3w i wychowawc\u00f3w. Na sam koniec papie\u017c Polak stawia wielkie zadanie przed ka\u017cd\u0105 rodzin\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105. Wzywa j\u0105 aby sta\u0142a si\u0119 jak Ko\u015bci\u00f3\u0142: nauczycielem i matk\u0105. Te dwie osoby przypominaj\u0105, \u017ce w wychowaniu chodzi nie tylko o rozw\u00f3j intelektualny, lecz tak\u017ce emocjonalny, kt\u00f3ry decyduje o ca\u0142ej przysz\u0142o\u015bci m\u0142odego cz\u0142owieka.<\/p>\n Dwa lata p\u00f3\u017aniej, w Toronto 14 wrze\u015bnia 1984 roku przypomina\u0142 o roli rodziny w przesz\u0142o\u015bci i obecnie:<\/p>\n \u201eW zachowaniu tej duchowej wi\u0119zi z narodem, w zachowaniu wiary ojc\u00f3w, tradycji i kultury polskiej wielk\u0105 rol\u0119 odegra\u0142a i nadal odgrywa rodzina, katolicka rodzina, wspomagana przez parafi\u0119 i szko\u0142\u0119. Polskiej rodzinie na emigracji nale\u017c\u0105 si\u0119 s\u0142owa uznania za to, \u017ce w nowym \u015brodowisku nie zatraci\u0142a ducha, do \u017cycia ma\u0142\u017ce\u0144skiego i rodzicielskiego, \u017ce zachowa\u0142a swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 i potrafi\u0142a wychowa\u0107 ca\u0142e pokolenia w duchu idea\u0142\u00f3w i cn\u00f3t chrze\u015bcija\u0144skich\u201d.<\/em><\/p>\n W tym przem\u00f3wieniu papie\u017c z Wadowic podkre\u015bla wa\u017cne zadanie ka\u017cdej rodziny na emigracji, jakim jest zachowanie duchowej wi\u0119zi z narodem, zachowanie tradycji, kultury i wiary ojc\u00f3w. W tym trudnym procesie rodzina jednak nie pozostaje sama, zawsze powinna by\u0107 wspierana przez parafi\u0119 i szko\u0142\u0119. Nale\u017cy to podkre\u015bli\u0107, \u017ce wychowuj\u0119 zawsze rodzina, parafia, szko\u0142a czy inne instytucje publiczne tylko j\u0105 wspieraj\u0105, podaj\u0105c metody czy motywuj\u0105c do dalszych wysi\u0142k\u00f3w. Papie\u017c, kt\u00f3ry sam podczas studi\u00f3w rzymskich przebywa\u0142 poza granicami kraju, wyrazi\u0142 uznanie ka\u017cdej polskiej rodzinie za to, \u017ce nie tylko nie zatraci\u0142a to\u017csamo\u015bci i ducha ale potrafi\u0142a w nowym \u015brodowisku, cz\u0119sto niesprzyjaj\u0105cym wychowa\u0107 pokolenia w duchu chrze\u015bcija\u0144skim.<\/p>\n W tym samym przem\u00f3wieniu papie\u017c nakre\u015bli\u0142 zadania duszpasterstwa polonijnego i Poloni wobec rodziny:<\/p>\n \u201eZachowa\u0107 rodzin\u0119 od niebezpiecze\u0144stw wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata to wielkie zadanie ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a, to wielkie zadanie duszpasterstwa polonijnego, to wielkie zadanie ca\u0142ej Polonii i ka\u017cdego rodaka\u201d.<\/em><\/p>\n Wprawdzie nie poda\u0142 sposob\u00f3w, ale wyra\u017anie nakre\u015bli\u0142 g\u0142\u00f3wne zadanie duszpasterzy polonijnych: zachowa\u0107 rodzin\u0119 od niebezpiecze\u0144stw wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata. Nale\u017cy dobrze zrozumie\u0107 te s\u0142owa, aby nie demonizowa\u0107 rzeczywisto\u015bci, czy nagle nie wpa\u015b\u0107 w mentalno\u015b\u0107 obl\u0119\u017conej twierdzy, w kt\u00f3rej nale\u017cy si\u0119 zamkn\u0105\u0107, aby przetrwa\u0107 t\u0119 wojn\u0119 kultur. Wa\u017cnym aspektem, podobnie jak w s\u0142u\u017cbie zdrowia jest profilaktyka. Papie\u017c nie m\u00f3wi o leczeniu tych, kt\u00f3rzy tych niebezpiecze\u0144stw ju\u017c do\u015bwiadczyli na w\u0142asnej sk\u00f3rze, cho\u0107 i to jest rol\u0105 Ko\u015bcio\u0142a. Jana Pawe\u0142 II m\u00f3wi\u0142 o zachowywaniu od niebezpiecze\u0144stw, a zatem o profilaktyce, o zapobieganiu. Tym, co zachowuje od niebezpiecze\u0144stw jest zdrowa nauka przekazywana w pog\u0142\u0119bionej formacji a tak\u017ce sakramenty, kt\u00f3re nie tylko s\u0105 odtrutk\u0105 na z\u0142o, ale te\u017c rodzajem \u201eszczepionki\u201d, kt\u00f3ra nas od niebezpiecze\u0144stw zachowuje.<\/p>\n Zako\u0144cz\u0119 s\u0142owami Jana Paw\u0142a II z Detroit, kt\u00f3re wybrzmia\u0142y 19 wrze\u015bnia 1987 roku, a w kt\u00f3rych zwraca si\u0119 bezpo\u015brednio do kap\u0142an\u00f3w, kre\u015bl\u0105c ramy ich pracy w\u015br\u00f3d Polonii w Stanach Zjednoczonych:<\/p>\n \u201eTeraz jeszcze zwracam si\u0119 do was, s\u0142udzy Chrystusa i szafarze Bo\u017cych tajemnic, do was, kap\u0142ani, duszpasterze polonijni. [\u2026]Od waszego stanu \u015bwiadomo\u015bci, od waszego stosunku do wsp\u00f3lnego dziedzictwa chrze\u015bcija\u0144skiego b\u0119dzie zale\u017ce\u0107 w du\u017cej mierze wi\u0119\u017a waszych wiernych z narodem, kt\u00f3rego przecie\u017c s\u0105 synami i c\u00f3rkami, wi\u0119\u017a wiary, kultury, wi\u0119\u017a mowy ojczystej. Poszanowanie i podtrzymywanie tego dziedzictwa powinno stanowi\u0107 jedn\u0105 z podstawowych zasad waszego duszpasterzowania. Jak\u017ce to pocieszaj\u0105ce, \u017ce w m\u0142odzie\u017cy na ca\u0142ym \u015bwiecie ro\u015bnie zainteresowanie w\u0142asn\u0105 przesz\u0142o\u015bci\u0105. Odkrywaj\u0105 samych siebie szukaj\u0105c podstaw w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci, jej \u017ar\u00f3de\u0142 i korzeni. Tych pierwszych warstw, z kt\u00f3rych ona wyrasta.<\/em><\/p>\n Wiem, \u017ce ten sam proces obejmuje w du\u017cej mierze nasz\u0105 m\u0142odzie\u017c polonijn\u0105, \u017ce coraz ch\u0119tniej poznaj\u0105 dzieje Ojczyzny swoich ojc\u00f3w, j\u0119zyk, ca\u0142e jej bogactwo. I am proud to be Polish-American \u2013 m\u00f3wi\u0105 ch\u0119tnie. Ale wtedy s\u0105 dumni ze swego pochodzenia, gdy lepiej je poznaj\u0105, bo wtedy nie odczuwaj\u0105 \u017cadnych kompleks\u00f3w. Pomagajcie im w tym poznawaniu. Wychod\u017acie tak\u017ce naprzeciw potrzebom duchowym najnowszej emigracji. [\u2026]<\/em><\/p>\n Nie pomniejszajcie, nie zamykajcie niczego, co s\u0142u\u017cy prawdziwemu dobru wiernych, umacniajcie ich nadprzyrodzon\u0105 wi\u0119\u017a ze Zbawicielem i gotowo\u015b\u0107 s\u0142u\u017cenia prawdziwemu dobru Ko\u015bcio\u0142a, Ojczyzny, Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/em><\/p>\n W pierwszych s\u0142owach skierowanych do kap\u0142an\u00f3w pracuj\u0105cych z Poloni\u0105 u\u015bwiadamia im wielk\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107, jaka spoczywa na ich barkach. To od ich zaanga\u017cowania w sprawy duszpasterskie b\u0119dzie zale\u017ce\u0107 wi\u0119\u017a wiernych im powierzonych z narodem, wiar\u0105, kultur\u0105 i mow\u0105 ojczyst\u0105. Papie\u017c wspomina r\u00f3wnie\u017c o tzw. \u015bwiadomo\u015bci duszpasterskiej kap\u0142an\u00f3w. Ka\u017cdemu dzia\u0142aniu przez nich podejmowanemu, stylowi \u017cycia ma towarzyszy\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 wielkiej odpowiedzialno\u015bci nie tylko za los Ko\u015bcio\u0142a, lecz tak\u017ce ca\u0142ego narodu. Kilkakrotnie Ojciec \u015bwi\u0119ty u\u017cywa s\u0142owa \u201ewi\u0119\u017a\u201d, zadaniem duszpasterzy jest t\u0119 wi\u0119\u017a zadzierzgn\u0105\u0107, piel\u0119gnowa\u0107 i podtrzymywa\u0107 w Polakach, po\u015br\u00f3d, kt\u00f3rych pos\u0142uguj\u0105. Poszanowanie dziedzictwa wiary, kultury i mowy ojczystej powinno by\u0107, zdaniem Jana Paw\u0142a II, jedn\u0105 z podstawowych zasad pasterzowania kap\u0142an\u00f3w polonijnych. W tych s\u0142owach papie\u017c przypomina \u017ce praca duszpasterska to nie tylko sprawowanie sakrament\u00f3w i pos\u0142uga s\u0142owa, lecz r\u00f3wnie\u017c pe\u0142nienie funkcji spo\u0142ecznej, podtrzymywanie \u0142\u0105czno\u015bci z narodem, piel\u0119gnowanie ducha patriotyzmu i oddania sprawom ojczyzny.<\/p>\n M\u00f3wi\u0105c do kap\u0142an\u00f3w, nast\u0119pca \u015bw. Piotra nagle zwraca uwag\u0119 na trend panuj\u0105cy w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy. W m\u0142odym pokoleniu ro\u015bnie \u017cywe zainteresowane przesz\u0142o\u015bci\u0105, zg\u0142\u0119biaj\u0105c histori\u0119 swojego narodu bardziej odkrywaj\u0105 siebie. W czasach kryzysu to\u017csamo\u015bci, to poznawanie historii, powr\u00f3t do \u017ar\u00f3de\u0142 i korzeni, z kt\u00f3rych wyrasta nasz nar\u00f3d, mo\u017ce by\u0107 odpowiedzi\u0105 na zawsze aktualne pytanie: \u201ekim tak naprawd\u0119 jestem?\u201d. W tym procesie odkrywania fundament\u00f3w w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci, nie mo\u017ce zabrakn\u0105\u0107 kap\u0142an\u00f3w, kt\u00f3rzy w ponad tysi\u0105cletniej historii chrze\u015bcija\u0144stwa w Polsce pomog\u0105 m\u0142odzie\u017cy bardziej zrozumie\u0107 samych siebie. Papie\u017c przytacza tak\u017ce s\u0142owa m\u0142odzie\u017cy: <\/span>I am proud to be Polish-American, <\/span><\/em>wskazuj\u0105c, \u017ce ta duma ro\u015bnie w m\u0142odych, gdy poznaj\u0105 ca\u0142a pi\u0119kn\u0105 histori\u0119 naszego narodu. Poznaj\u0105c j\u0105 przy r\u00f3\u017cnych okazjach, tak\u017ce w ko\u015bciele przekonuj\u0105 si\u0119, \u017ce nie tylko nie maj\u0105 sie czego wstydzi\u0107, ale \u017ce mog\u0105 by\u0107 dumni z tak wspania\u0142ej historii Polski.<\/p>\n Zaraz potem papie\u017c wzywa, by duszpasterstwo emigracji nie zatrzymywa\u0142o si\u0119 tylko na piel\u0119gnowaniu tradycji narodowych, ale by wychodzi\u0142o naprzeciw duchowym potrzebom m\u0142odego pokolenia, najnowszej emigracji. Nie jest prawd\u0105, \u017ce dzisiaj cz\u0142owiek Boga nie potrzebuje. Bardzo cz\u0119sto Go po prostu nie pozna\u0142, albo ma bardzo zniekszta\u0142cony obraz Tego, kt\u00f3ry nas stworzy\u0142 i kocha. Wychodzi\u0107 naprzeciw potrzebom duchowym, nie znaczy czeka\u0107 a\u017c kto\u015b zada pytanie, poprosi o spowied\u017a, czy podzieli si\u0119 w\u0105tpliwo\u015bciami w wierze. Wychodzi\u0107 oznacza cz\u0119sto zostawi\u0107 plebanie i zakrystie, aby wychodzi\u0107 z inicjatywami, kt\u00f3re pozwol\u0105 w nowym spos\u00f3b pokocha\u0107 Boga w Jego Ko\u015bciele. Mog\u0105 to by\u0107 organizowane spotkania tematyczne, kr\u0119gi biblijne, formacja wed\u0142ug jednej z setek propozycji, kt\u00f3re wypracowa\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142. Tym wyj\u015bciem mog\u0105 by\u0107 sesje weekendowe, w ciszy i skupieniu, gdzie cz\u0142owiek naprawd\u0119 mo\u017ce us\u0142ysze\u0107 g\u0142os Boga, dni skupienia czy w ko\u0144cu rekolekcje parafialne, kt\u00f3re nie zawsze musz\u0105 mie\u0107 charakter konferencji g\u0142oszonych z ambony. Wychodzi\u0107 naprzeciw potrzebom duchowym to dawa\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 w pos\u0142udze <\/span>caritas<\/em> <\/span>chrze\u015bcija\u0144skiej, poprzez wolontariat czy inn\u0105 form\u0119 pos\u0142ugi charytatywnej, aby w potrzebuj\u0105cym bli\u017anim odkry\u0107 oblicz\u0119 ubogiego Chrystusa. Form wychodzenia naprzeciw mo\u017ce by\u0107 wiele, w\u0142a\u015bciwie niesko\u0144czona ilo\u015b\u0107, bo powinna je inspirowa\u0107 mi\u0142o\u015b\u0107 Bo\u017ca, kt\u00f3ra jest nieogarniona.<\/p>\n Na koniec papie\u017c wzywa kap\u0142an\u00f3w by w\u015br\u00f3d swoich wiernych umacniali wi\u0119zi ze Zbawicielem i oraz wzywali do s\u0142u\u017cenia prawdziwemu dobru Ko\u015bcio\u0142a, Ojczyzny, Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\n Po kr\u00f3tkiej analizie wybranych przem\u00f3wie\u0144 Jana Paw\u0142a II do polonii, mo\u017cemy stwierdzi\u0107, \u017ce to rodzina jest dla niego najwa\u017cniejsz\u0105 struktur\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa i z natury pierwszym podmiotem dzia\u0142alno\u015bci duszpasterskiej Ko\u015bcio\u0142a. Tylko rodzina jest gwarantem integralnego wzrostu osoby ludzkiej, kt\u00f3ra wzrasta duchowo, intelektualnie i emocjonalnie, realizuj\u0105c w ten spos\u00f3b swoje powo\u0142anie. Zadaniem duszpasterzy jest strzec rodzin\u0119, a zw\u0142aszcza m\u0142ode pokolenie od niebezpiecze\u0144stw, kt\u00f3re zagra\u017caj\u0105 jej we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie, wychodz\u0105c naprzeciw jest potrzebom duchowym. Duszpasterstwo polonijne jest niezast\u0105pionym \u015brodkiem do podtrzymywani i rozwijania wi\u0119zi narodowych, kt\u00f3re nierozerwalnie zwi\u0105zane s\u0105 z Ko\u015bcio\u0142em katolickim<\/p>\n Ks. Pawe\u0142 Baran<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Rodziny polskich emigrant\u00f3w i polonijne formy pomocy duszpasterskiej w nauczaniu \u015awi\u0119tego Jana Paw\u0142a Wielkiego M\u00f3j artyku\u0142 pragn\u0119 rozpocz\u0105\u0107 od prezentacji mozaiki o. Ivana Rupnika SJ znajduj\u0105cej si\u0119 w kaplicy Wyzwolenia Narodu Polskiego w Sanktuarium Jana Paw\u0142a II w Krakowie. Obraz ksi\u0119gi Daniela przedstawia piec ognisty, do kt\u00f3rego wrzucono trzech m\u0142odzie\u0144c\u00f3w Szadraka, Meszaka i Abed-Nego oraz […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1392,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-1391","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-studenci-z-rzymu"],"acf":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/catholicleaguepolonia.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/baran_art-286x3001.jpg","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/patk0m-mr","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicleaguepolonia.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1391","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicleaguepolonia.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicleaguepolonia.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicleaguepolonia.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicleaguepolonia.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1391"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/catholicleaguepolonia.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1391\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicleaguepolonia.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1392"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicleaguepolonia.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1391"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicleaguepolonia.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1391"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicleaguepolonia.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1391"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}