22 listopada 1981 roku w uroczysto\u015b\u0107 Chrystusa Kr\u00f3la Wszech\u015bwiata zosta\u0142a podpisana przez \u015bw. Jana Paw\u0142a II adhortacja <\/span>Familiaris consortio<\/em> <\/span>(= FC). Podtytu\u0142 precyzuje: \u201eO zadaniach rodziny chrze\u015bcija\u0144skiej w \u015bwiecie wsp\u00f3\u0142czesnym<\/em>\u201d. Dokument jest owocem refleksji synodalnej, kt\u00f3ra mia\u0142a miejsce w Rzymie w dniach od 26 wrze\u015bnia do 25 pa\u017adziernika 1980 r. na temat \u201eRodzina chrze\u015bcija\u0144ska<\/em>\u201d. Biskup Rzymu zorientowa\u0142 dokument na dw\u00f3ch celach. <\/span>Pierwszy<\/em> <\/span>to przemiany jakiem podlega rodzina i ma\u0142\u017ce\u0144stwo we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie, pisze tak Ojciec \u015awi\u0119ty: \u201eRodzina w czasach dzisiejszych znajduje si\u0119 pod wp\u0142ywem rozleg\u0142ych, g\u0142\u0119bokich i szybkich przemian spo\u0142ecznych i kulturowych<\/em>\u201d (FC, 1). <\/span>Drugim<\/em> <\/span>celem papieskiego dokumentu jest to, aby \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142, \u015bwiadomy tego, \u017ce ma\u0142\u017ce\u0144stwo i rodzina stanowi\u0105 jedno z najcenniejszych d\u00f3br ludzko\u015bci, pragnie nie\u015b\u0107 swoj\u0105 nauk\u0119 i zaofiarowa\u0107 pomoc tym, kt\u00f3rzy znaj\u0105c warto\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa i rodziny, staraj\u0105 si\u0119 pozosta\u0107 im wierni<\/em>\u201d (FC, 1).<\/p>\n W ostatniej z czterech cz\u0119\u015bci adhortacji posynodalnej papie\u017c odni\u00f3s\u0142 si\u0119 wyra\u017anie do problematyki duszpasterstwa rodzin w przypadkach trudnych (zob. FC, 77-85). W\u015br\u00f3d zagadnie\u0144 \u201etrudnych<\/em>\u201d Ojciec \u015awi\u0119ty wymienia: ma\u0142\u017ce\u0144stwa mieszane; ma\u0142\u017ce\u0144stwo na pr\u00f3b\u0119; wolne zwi\u0105zki; katolicy zwi\u0105zani tylko \u015blubem cywilnym; \u017cyj\u0105cy w separacji i rozwiedzeni, kt\u00f3rzy nie zawarli nowego zwi\u0105zku; rozwiedzeni, kt\u00f3rzy zawarli nowy zwi\u0105zek; pozbawieni rodziny.<\/p>\n Mo\u017cemy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce przedstawiona w dokumencie Jana Paw\u0142a II problematyka jest aktualna tak\u017ce dzisiaj. Podczas ostatniego synodu po\u015bwieconego rodzinie (pa\u017adziernik 2015) pod przewodnictwem Ojca \u015awi\u0119tego Franciszka powr\u00f3ci\u0142a bardzo mocna sprawa duszpasterstwa os\u00f3b w sytuacjach \u201etrudnych\u201d. Temat wy\u017cej wskazany, tj. nauka <\/span>Familiaris consortio<\/em> <\/span> (konkretnie numer 84) odno\u015bnie Komunii \u015bwi\u0119tej dla os\u00f3b \u017cyj\u0105cych w zwi\u0105zku niesakramentalnym by\u0142a, jest i pewnie b\u0119dzie stale wyzwaniem dla wsp\u00f3lnoty wierz\u0105cych, ale tak\u017ce okazj\u0105 do przypomnienia nauczania Ko\u015bcio\u0142a w tej materii i umacniania siebie w wyznawanej wierze.<\/p>\n Wydaje si\u0119 uzasadnione uwzgl\u0119dnienie w Naszej refleksji wsp\u00f3\u0142czesnego nauczania Ko\u015bcio\u0142a odno\u015bnie ma\u0142\u017ce\u0144stwa, rodziny jak i os\u00f3b \u017cyj\u0105cych w zwi\u0105zkach niesakramentalnych.<\/p>\n Pog\u0142\u0119bione nauczanie mo\u017cemy znale\u017a\u0107 w konstytucji II Soboru Watyka\u0144skiego <\/span>Gaudium et spes<\/em>(= GS). Ojcowie soborowi zwr\u00f3cili uwag\u0119 na problem rozumienia ma\u0142\u017ce\u0144stwa i rodziny. Sob\u00f3r zauwa\u017ca, \u017ce \u201enie wsz\u0119dzie za\u015b godno\u015b\u0107 tej instytucji jednakim \u015bwieci blaskiem, gdy\u017c przy\u0107miewa j\u0105 wielo\u017ce\u0144stwo, plaga rozwod\u00f3w, tzw. wolna mi\u0142o\u015b\u0107 i inne zniekszta\u0142cenia<\/em>\u201d(GS, 47). Jednoznacznie okre\u015bla Sob\u00f3r, \u017ce instytucja ma\u0142\u017ce\u0144ska w dzisiejszym \u015bwiecie jest zdeformowana mi\u0119dzy innymi przez plag\u0119 rozwod\u00f3w. Czytamy w konstytucji soborowej: \u201eMi\u0142o\u015b\u0107 ta potwierdzona wzajemn\u0105 wierno\u015bci\u0105, a przede wszystkim u\u015bwi\u0119cona sakramentem Chrystusowym, pozostaje niez\u0142omnie wierna fizycznie i duchowo w doli i niedoli, i dlatego pozostaje obca wszelkiemu cudzo\u0142\u00f3stwu i rozwodowi<\/em>\u201d (GS, 49). Ojcowie soborowi zauwa\u017caj\u0105, \u017ce na stra\u017cy dobra ma\u0142\u017ce\u0144stwa i rodziny stoi wzajemny trud i staranie ma\u0142\u017conk\u00f3w o bycie wiernymi sobie i korzystanie z \u0142aski sakramentu. Te dwa wymiary wzajemnie si\u0119 przenikaj\u0105 i oddzia\u0142ywaj\u0105 na siebie.<\/p>\n 11 kwietnia 1973 roku Kongregacja Nauki Wiary wyda\u0142a list do pasterzy Ko\u015bcio\u0142a w materii nierozerwalno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa. W dokumencie czytamy: \u201eUdzielaj\u0105c zgod\u0119 na dopuszczenie do Sakrament\u00f3w, Ordynariusze miejsca powinni, z jednej strony, czuwa\u0107 nad przestrzeganiem obowi\u0105zuj\u0105cej w Ko\u015bciele dyscypliny, a z drugiej zabiega\u0107 o to, by duszpasterze otaczali szczeg\u00f3ln\u0105 trosk\u0105 tych, kt\u00f3rzy \u017cyj\u0105 w nieuregulowanym zwi\u0105zku, stosuj\u0105c w rozwi\u0105zywaniu tego rodzaju wypadk\u00f3w, opr\u00f3cz innych odpowiednich \u015brodk\u00f3w, zatwierdzon\u0105 praktyk\u0119 Ko\u015bcio\u0142a dotycz\u0105c\u0105 zakresu wewn\u0119trznego<\/em>\u201d. Kongregacja odnios\u0142a si\u0119 do sprzecznych z prawem i dyscyplin\u0105 ko\u015bcieln\u0105 praktyk dopuszczania do Sakrament\u00f3w, ale te\u017c da\u0142a mocne wskazanie, aby duszpasterze otaczali ludzi \u017cyj\u0105cych w zwi\u0105zkach nieuregulowanych specjaln\u0105 trosk\u0105.<\/p>\n Kolejnym dokumentem, kt\u00f3ry podejmuje tematyk\u0119 os\u00f3b \u017cyj\u0105cych w zwi\u0105zkach niesakramentalnych i dopuszczanie ich do Komunii \u015bwi\u0119tej jest <\/span>Familiaris consortio<\/em> <\/span>numer 84. Czytamy najpierw o pladze rozwod\u00f3w, kt\u00f3re dotykaj\u0105 \u015brodowiska katolickie. To prawie powt\u00f3rzenie nauczania II Soboru Watyka\u0144skiego. Jan Pawe\u0142 II podkre\u015bla, \u017ce duszpasterze maj\u0105 obowi\u0105zek w\u0142a\u015bciwego rozeznawania sytuacji ma\u0142\u017ce\u0144skich. Nast\u0119pnie przypomnia\u0142, \u017ce \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 jednak na nowo potwierdza swoj\u0105 praktyk\u0119, opart\u0105 na Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym, niedopuszczania do komunii eucharystycznej rozwiedzionych, kt\u00f3rzy zawarli ponowny zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski. Nie mog\u0105 by\u0107 dopuszczeni do komunii \u015bwi\u0119tej od chwili, gdy ich stan i spos\u00f3b \u017cycia obiektywnie zaprzeczaj\u0105 tej wi\u0119zi mi\u0142o\u015bci mi\u0119dzy Chrystusem i Ko\u015bcio\u0142em, kt\u00f3r\u0105 wyra\u017ca i urzeczywistnia Eucharystia. Jest poza tym inny szczeg\u00f3lny motyw duszpasterski: dopuszczenie ich do Eucharystii wprowadza\u0142oby wiernych w b\u0142\u0105d lub powodowa\u0142oby zam\u0119t co do nauki Ko\u015bcio\u0142a o nierozerwalno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa<\/em>\u201d. <\/p>\n Wy\u017cej zacytowany fragment papieskiego nauczania zosta\u0142 w\u0142\u0105czony do <\/span>Katechizmu Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego<\/em> <\/span>(= KKK) z roku 1992 (zob. KKK, 1650-1651).<\/p>\n Nast\u0119pnym wa\u017cnym dokumentem w przedstawianej materii jest \u201eList do biskup\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a katolickiego na temat przyjmowania Komunii \u015bw. przez wiernych rozwiedzionych \u017cyj\u0105cych w nowych zwi\u0105zkach<\/em>\u201d Kongregacji Nauki Wiary z roku 1994. W tym li\u015bcie r\u00f3wnie\u017c jest cytowany numer 84 FC z takim komentarzem Kongregacji: \u201eNorma ta nie ma bynajmniej charakteru kary, albo jakiejkolwiek dyskryminacji rozwiedzionych \u017cyj\u0105cych w nowych zwi\u0105zkach, ale wyra\u017ca raczej sytuacj\u0119 obiektywn\u0105, kt\u00f3ra sama przez si\u0119 uniemo\u017cliwia przyst\u0119powanie do Komunii \u015bw.<\/em>\u201d. W numerze 9 listu podkre\u015blono, \u017ce osoby, kt\u00f3re s\u0105 wewn\u0119trznie przekonane co do, \u017ce ich ma\u0142\u017ce\u0144stwo by\u0142o niewa\u017cnie zawarte powinny skorzysta\u0107 z instytucji trybna\u0142\u00f3w ko\u015bcielnych i tam zobiektywizowa\u0107 swoje subiektywne przekonania.<\/p>\n W adhortacji apostolskiej <\/span>Sacramentum caritatis<\/em> <\/span>(= SC) papie\u017c Benedykt XVI odsni\u00f3s\u0142 si\u0119 do nauczania FC, 84. Tak naucza Benedykt XVI: \u201eWi\u0119cej ni\u017c uzasadniona jest zatem uwaga duszpasterska, jak\u0105 Synod po\u015bwi\u0119ci\u0142 bolesnym sytuacjom, w kt\u00f3rych niema\u0142o wiernych si\u0119 znalaz\u0142o, gdy po zawarciu sakramentu Ma\u0142\u017ce\u0144stwa rozwiedli si\u0119 i zawarli nowy zwi\u0105zek. Chodzi o delikatny i z\u0142o\u017cony problem, o prawdziw\u0105 plag\u0119 w dzisiejszych spo\u0142ecznych stosunkach, kt\u00f3ra coraz bardziej niszczy r\u00f3wnie\u017c i katolickie kr\u0119gi. Pasterze, z mi\u0142o\u015bci dla prawdy, s\u0105 zobowi\u0105zani dobrze rozeznawa\u0107 r\u00f3\u017cne sytuacje, aby w stosowny spos\u00f3b wspiera\u0107 duchowo wiernych, kt\u00f3rych to dotyczy<\/em>\u201d ( SC, 29). Opr\u00f3cz znanyh ju\u017c rozwi\u0105za\u0144 z FC, 84 Benedykt XVI podkre\u015bli\u0142 warto\u015b\u0107 post\u0119powania o stwierdzenie niewa\u017cno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Pisze tak papie\u017c: \u201eTam, gdzie rodz\u0105 si\u0119 uprawnione w\u0105tpliwo\u015bci, co do wa\u017cno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa sakramentalnie zawartego, nale\u017cy podj\u0105\u0107 takie kroki, kt\u00f3re s\u0105 konieczne dla zweryfikowania ich zasadno\u015bci<\/em>\u201d (SC, 29). To wa\u017cna uwaga papie\u017ca, gdy\u017c wymiar duszpasterski powinien uwzgl\u0119dnia\u0107 wymiar prawny Ko\u015bcio\u0142a. Np. niezrozumia\u0142a wydaje si\u0119 sytuacja kiedy w czasie spisywania protoko\u0142u przedma\u0142\u017ce\u0144skiego osoby s\u0105 uznane za zdolne do zawarcia ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Jednak po jakim\u015b czasie s\u0105d duchowny stwierdza niezdolno\u015b\u0107 jednej lub obojga os\u00f3b. W tym dziele potrzebna jest \u017cyczliwa wsp\u00f3\u0142praca mi\u0119dzy kap\u0142anami pracuj\u0105cymi w parafiach a pracownikami s\u0105d\u00f3w duchownych. Przecie\u017c przygotowanie do ma\u0142\u017ce\u0144stwa powinno by\u0107 przygotowaniem do ma\u0142\u017ce\u0144stwa wa\u017cnego!<\/p>\n <\/p>\n 2.1 Prawo do sakrament\u00f3w<\/p>\n To, co dotyczy przyjmowania przez wiernych w Ko\u015bciele sakrament\u00f3w zosta\u0142o wskazane doktrynalnie w \u201eKodeksie Prawa Kanonicznego<\/em>\u201d z roku 1983 (= KPK). Kanon 213 KPK stanowi, \u017ce wierni maj\u0105 prawo do tego, aby pasterze czynili im pomoc w przyjmowaniu s\u0142owa Bo\u017cego i sakrament\u00f3w. Jest to prawo podstawowe i fundamentalne w Ko\u015bciele. Dar s\u0142owa Bo\u017cego i sakramenty s\u0105 \u201e\u015brodkami<\/em>\u201d zbawienia. Cho\u0107 s\u0105 nam one dane przez Boga i s\u0142u\u017c\u0105 nam do zbawienia, jako wierni mamy do nich dost\u0119p przez ludzkich szafarzy. W kanonie 840 KPK przypomina nam si\u0119, \u017ce w sprawowaniu sakrament\u00f3w \u201e\u015bwi\u0119ci szafarze oraz pozostali wierni winni okaza\u0107 najwy\u017cszy szacunek i nale\u017cn\u0105 pilno\u015b\u0107<\/em>\u201d oraz \u017ce sakramenty \u201ew najwy\u017cszym stopniu przyczyniaj\u0105 si\u0119 do wprowadzenia, umocnienia i zamanifestowania ko\u015bcielnej wsp\u00f3lnoty<\/em>\u201d. Jak te stwierdzenia mo\u017cemy odnie\u015b\u0107 do os\u00f3b rozwiedzionych \u017cyj\u0105cych w kolejnych zwi\u0105zkach? Jako wierni maj\u0105 prawo do sakrament\u00f3w i do tego, by szafarze ustanowieni w Ko\u015bciele je sprawowali. Jednak w swoim stanie \u017cycia powinni zachowa\u0107 celowo\u015b\u0107 tego fundamentalnego prawa, kt\u00f3re ukierunkowane jest na to, \u017ce wobec sakrament\u00f3w nale\u017cy si\u0119 \u201epilno\u015b\u0107 i najwy\u017cszy szacunek\u201d<\/em> <\/span>oraz \u201eumacnianie i manifestacja<\/em>\u201d bycia we wsp\u00f3lnocie Ko\u015bcio\u0142a. To s\u0105 fundamentalne stwierdzenia, kt\u00f3re powinny by\u0107 \u017cywo obecne w ka\u017cdej osobie wierz\u0105cej i praktykuj\u0105cej.<\/p>\n 2.2 Warunki udzielania sakrament\u00f3w<\/p>\n Opr\u00f3cz prawa wiernych do przyjmowania i sprawowania sakrament\u00f3w Ko\u015bci\u00f3\u0142 ustanawia prawa co do tego, kiedy i w jaki spos\u00f3b wierni mog\u0105 korzysta\u0107 z tego podstawowego prawa. W kanonie 843 \u00a7 1 czytamy, \u017ce \u201e\u015bwi\u0119ci szafarze nie mog\u0105 odm\u00f3wi\u0107 sakrament\u00f3w tym, kt\u00f3rzy w\u0142a\u015bciwie o nie prosz\u0105, s\u0105 odpowiednio przygotowani i prawo nie wzbrania im ich przyjmowania<\/em>\u201d. Norma kodeksowa podej <\/span>trzy warunki<\/strong> <\/span>kiedy nie mo\u017ce by\u0107 negowane prawo do sakrament\u00f3w.<\/p>\n Pierwszy warunek<\/em> <\/span>to <\/span>w\u0142a\u015bciwa pro\u015bba<\/strong>. Powinna ona uwzgl\u0119dnia\u0107 okoliczno\u015bci: czasu i miejsca.<\/p>\n Drugi warunek<\/em> <\/span>to <\/span>odpowiednie przygotowanie<\/strong>. Np. Ko\u015bci\u00f3\u0142 poleca, aby dopu\u015bci\u0107 dzieci do Komunii \u015bwi\u0119tej, \u201egdy posiadaj\u0105 wystarczaj\u0105ce rozeznanie i s\u0105 <\/span>dok\u0142adnie przygotowane<\/strong><\/em>\u201d (zob. kan. 913 \u00a71 KPK). W dalszej cz\u0119\u015bci kodeks precyzuje tak\u017ce kto jest odpowiedzialny zaprzygotowanie dzieci do Komunii \u015bwi\u0119tej. Czytamy w kan. 914 KPK: \u201eJest przede wszystkim obowi\u0105zkiem rodzic\u00f3w oraz tych, kt\u00f3rzy ich zast\u0119puj\u0105, jak r\u00f3wnie\u017c proboszcza troszczy\u0107 si\u0119, a\u017ceby dzieci, po doj\u015bciu do u\u017cywania rozumu, zosta\u0142y odpowiednio przygotowane i jak najszybciej posili\u0142y si\u0119 tym Bo\u017cym pokarmem, po uprzedniej sakramentalnej spowiedzi. Do proboszcza nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c czuwa\u0107 nad tym, by do Sto\u0142u Pa\u0144skiego nie dopuszcza\u0107 dzieci, kt\u00f3re nie osi\u0105gn\u0119\u0142y u\u017cywania rozumu albo jego zdaniem nie s\u0105 wystarczaj\u0105co przygotowane<\/em>\u201d. Poprzez te przepisy ko\u015bcielne mo\u017cemy zrozumie\u0107, \u017ce sprawowanie sakrament\u00f3w i ich przyjmowanie wymaga przygotowania, tzn. odpowiedniej dyspozycji duchowej.<\/p>\n Trzecim warunkiem<\/em> <\/span>to sytuacja kiedy <\/span>prawo nie zabrania przyjmowania sakrament\u00f3w<\/strong>. Np. w kanonie 915 czytamy: \u201eDo Komunii \u015bwi\u0119tej nie nale\u017cy dopuszcza\u0107 ekskomunikowanych lub podlegaj\u0105cych interdyktowi, po wymierzeniu lub deklaracji kary, jak r\u00f3wnie\u017c innych os\u00f3b trwaj\u0105cych z uporem w jawnym grzechu ci\u0119\u017ckim<\/em>\u201d. Ten przepis wskazuje na dwie mo\u017cliwe \u017cyciowe sytuacje. Pierwsza to taka, \u017ce kto\u015b sam popad\u0142 w najci\u0119\u017csz\u0105 kar\u0119 ko\u015bcieln\u0105 lub w drugim przypadku zosta\u0142a ona na\u0142o\u017cona przez w\u0142adz\u0119 ko\u015bcieln\u0105. W takiej sytuacji nie mo\u017ce i\u015b\u0107 do Komunii \u015bwi\u0119tej osoba, kt\u00f3ra pope\u0142ni\u0142a grzech aborcji i zaci\u0105gn\u0119\u0142a kar\u0119 ekskomuniki <\/span>latae senstentiae<\/em> <\/span>(jest to kara, w kt\u00f3r\u0105 wierny podpada przez samo pope\u0142nienie przest\u0119pstwa). Kara jest odpuszczana w czasie sakramentalnej spowiedzi. Dop\u00f3ki wierny trwa z \u201euporem w grzechu ci\u0119\u017ckim<\/em>\u201d, nie mo\u017ce przyst\u0119powa\u0107 do Komunii \u015bwi\u0119tej. To stwierdzenie kodeksowe nale\u017cy odnie\u015b\u0107 do sytuacji os\u00f3b rozwiedzionych \u017cyj\u0105cych w nowych zwi\u0105zkach.<\/p>\n 2.3 Nauczanie <\/span>Familiaris consortio<\/em> <\/span>nr 84<\/p>\n W tym punkcie naszej refleksji warto przytoczy\u0107 fragment FC, 84 gdzie czytamy: \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 jednak na nowo potwierdza swoj\u0105 praktyk\u0119, opart\u0105 na Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym, niedopuszczania do komunii eucharystycznej rozwiedzionych, kt\u00f3rzy zawarli ponowny zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski. Nie mog\u0105 by\u0107 dopuszczeni do komunii \u015bwi\u0119tej od chwili, gdy ich stan i spos\u00f3b \u017cycia obiektywnie zaprzeczaj\u0105 tej wi\u0119zi mi\u0142o\u015bci mi\u0119dzy Chrystusem i Ko\u015bcio\u0142em, kt\u00f3r\u0105 wyra\u017ca i urzeczywistnia Eucharystia. Jest poza tym inny szczeg\u00f3lny motyw duszpasterski: dopuszczenie ich do Eucharystii wprowadza\u0142oby wiernych w b\u0142\u0105d lub powodowa\u0142oby zam\u0119t co do nauki Ko\u015bcio\u0142a o nierozerwalno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa<\/em>\u201d.<\/p>\n Wydaje si\u0119, \u017ce papie\u017c Jan Pawe\u0142 II bardzo precyzyjnie i z wielk\u0105 dba\u0142o\u015bci\u0105 o prawd\u0119 dotycz\u0105c\u0105 tak spraw Bo\u017cych jak i dobra cz\u0142owieka wyja\u015bnia norm\u0119 ko\u015bcieln\u0105. Nie dopuszczanie os\u00f3b rozwiedzionych do Komunii \u015bwi\u0119tej nie jest kaprysem Ko\u015bcio\u0142a, nie liczeniem si\u0119 z dobrem cz\u0142owieka, ale nade wszystko praktyk\u0105, kt\u00f3ra swoje \u017ar\u00f3d\u0142o ma w objawieniu biblijnym. Refleksja Pisma \u015awi\u0119tego idzie w dw\u00f3ch zasadniczych punktach. Pierwszy dotyczy nauki o nierozerwalno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa. \u015awiadectwa o tym fakcie znajdujemy ju\u017c w Starym Testamencie, gdzie w\u015br\u00f3d przykaza\u0144 dziesi\u0119ciu przykaza\u0144 Dekalogu sz\u00f3ste m\u00f3wi: \u201eNie cudzo\u0142\u00f3\u017c\u201d. Chocia\u017c z historii wiemy, \u017ce Moj\u017cesz pozwala\u0142 na tzw. \u201elist rozwodowy<\/em>\u201d. Do tej sytuacji w swoim nauczaniu odni\u00f3s\u0142 si\u0119 Jezus Chrystus. Przypomnia\u0142 wierz\u0105cym nauk\u0119, \u017ce \u201eco B\u00f3g z\u0142\u0105czy\u0142 cz\u0142owiek niech nie rozdziela\u201d (por. <\/span>Mk<\/em> <\/span>10, 6-9). Rzeczywisto\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144ska ma pochodzenie boskie. Sam B\u00f3g jest stw\u00f3rc\u0105 tej wsp\u00f3lnoty mi\u0119dzy kobiet\u0105 i m\u0119\u017cczyzn\u0105. Nauczanie jak i sta\u0142a praktyka Ko\u015bcio\u0142a podkre\u015bla, \u017ce <\/span>ma\u0142\u017ce\u0144stwo mi\u0119dzy jednym m\u0119\u017cczyzn\u0105 i jedn\u0105 kobiet\u0105 jest nierozerwalne<\/strong>.<\/p>\n Ma\u0142\u017ce\u0144stwo w li\u015bcie \u015bw. Pawe\u0142 do Efezjan jest ukazane jak zwi\u0105zek Chrystusa z Ko\u015bcio\u0142em. W tym kontek\u015bcie mo\u017cemy przeczyta\u0107 s\u0142owa Jan Pawe\u0142 II, kt\u00f3ry podkre\u015bla: \u201eNie mog\u0105 by\u0107 dopuszczeni do komunii \u015bwi\u0119tej od chwili, gdy ich stan i spos\u00f3b \u017cycia obiektywnie zaprzeczaj\u0105 tej wi\u0119zi mi\u0142o\u015bci mi\u0119dzy Chrystusem i Ko\u015bcio\u0142em, kt\u00f3r\u0105 wyra\u017ca i urzeczywistnia Eucharystia<\/em>\u201d. Kolejny zwi\u0105zek os\u00f3b rozwiedzionych jest sytuacj\u0105, kt\u00f3ra nie ukazuje zwi\u0105zku jedynego, wy\u0142\u0105cznego, dozgonnego. <\/span>Rozw\u00f3d<\/strong> <\/span>jest sytuacj\u0105 obiektywn\u0105, w kt\u00f3rej nie ma mo\u017cliwo\u015bci przyst\u0119powania do Komunii \u015bwi\u0119tej. W <\/span>Katechizmie<\/em> <\/span>czytamy: \u201eCelem Eucharystii nie jest jednak odpuszczanie grzech\u00f3w \u015bmiertelnych. Jest ono w\u0142a\u015bciwe dla sakramentu pojednania. Eucharystia jest natomiast sakramentem tych, kt\u00f3rzy pozostaj\u0105 w pe\u0142nej komunii z Ko\u015bcio\u0142em<\/em>\u201d (KKK, 1395). Bycie w \u201epe\u0142nej komunii<\/em>\u201d w Ko\u015bciele oznacza to, \u017ce ochrzczony w Ko\u015bciele katolickim jest z\u0142\u0105czony z Chrystusem wi\u0119zami jednej wiary, sakrament\u00f3w i zwierzchnictwa ko\u015bcielnego (por. kan. 205 KPK).<\/p>\n Nast\u0119pnie czytamy w FC, 84: \u201eJest poza tym inny szczeg\u00f3lny motyw duszpasterski: dopuszczenie ich do Eucharystii wprowadza\u0142oby wiernych w b\u0142\u0105d lub powodowa\u0142oby zam\u0119t co do nauki Ko\u015bcio\u0142a o nierozerwalno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa<\/em>\u201d. S\u0142owa papie\u017ca nie maj\u0105 charakteru karnego czy wykluczaj\u0105cego. Nauka papie\u017ca przypomina nam, \u017ce bycie uczniem Jezusa wymaga trwania w Jego nauce. Wydaje si\u0119 wi\u0119c by\u0107 uczciwym rozwi\u0105zaniem nie przyst\u0119powanie do Komunii \u015bwi\u0119tej po rozwodzie jako akt mi\u0142o\u015bci do Chrystusa \u017cyj\u0105cego w Eucharystii. Mi\u0142o\u015b\u0107 do Jezusa w Eucharystii jest przecie\u017c jedna, cho\u0107 wyra\u017ca si\u0119 w dw\u00f3ch formach. <\/span>Pierwsza<\/em>: <\/span>mog\u0119 i\u015b\u0107 do Komunii i id\u0119<\/strong>. <\/span>Druga <\/span><\/em>forma: <\/span>nie mog\u0119 i nie id\u0119<\/strong>. Oba sposoby post\u0119powania mog\u0105 by\u0107 wyrazem osobistego szacunku wobec Bo\u017cego daru jakim jest Eucharystia i bardzo konkretnym, \u017cyciowym \u015bwiadectwem wiary dla pozosta\u0142ych wierz\u0105cych.<\/p>\n Rozwa\u017caj\u0105c temat Komunii \u015bwi\u0119tej dla rozwiedzionych nie spos\u00f3b przej\u015b\u0107 bez odniesienia do sakramentu pokuty. Jan Pawe\u0142 II pisze: \u201ePojednanie w sakramencie pokuty \u2014 kt\u00f3re otworzy\u0142oby drog\u0119 do komunii eucharystycznej \u2014 mo\u017ce by\u0107 dost\u0119pne jedynie dla tych, kt\u00f3rzy \u017ca\u0142uj\u0105c, \u017ce naruszyli znak Przymierza i wierno\u015bci Chrystusowi, s\u0105 szczerze gotowi na tak\u0105 form\u0119 \u017cycia, kt\u00f3ra nie stoi w sprzeczno\u015bci z nierozerwalno\u015bci\u0105 ma\u0142\u017ce\u0144stwa<\/em>\u201d. Podstawow\u0105 prawd\u0105 o sakramencie pokuty jest to, \u017ce jest ustanowiony przez Chrystusa dla cz\u0142owieka grzesznego. Ten sakrament jest jak najbardziej naturaln\u0105 drog\u0105 do przyjmowania Komunii \u015bwi\u0119tej. Trzeba nam zauwa\u017cy\u0107, powr\u00f3t do stanu \u0142aski jest zawsze mo\u017cliwy, je\u015bli cz\u0142owiek podejmie decyzj\u0119 woli, \u017ce chce si\u0119 zmieni\u0107. W sytuacji rozwiedzionych sakramentalne rozgrzeszenie jest mo\u017cliwe wtedy, kiedy osoba jest gotowa do wyra\u017cenia \u017calu za z\u0142amania przysi\u0119gi ma\u0142\u017ce\u0144skiej i do \u017cycia po Bo\u017cemu. W tej materii papie\u017c naucza: \u201eOznacza to konkretnie, \u017ce gdy m\u0119\u017cczyzna i kobieta, kt\u00f3rzy dla wa\u017cnych powod\u00f3w \u2014 jak na przyk\u0142ad wychowanie dzieci \u2014 nie mog\u0105c uczyni\u0107 zado\u015b\u0107 obowi\u0105zkowi rozstania si\u0119, postanawiaj\u0105 \u017cy\u0107 w pe\u0142nej wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015bci, czyli powstrzymywa\u0107 si\u0119 od akt\u00f3w, kt\u00f3re przys\u0142uguj\u0105 jedynie ma\u0142\u017conkom<\/em>\u201d. Wa\u017cne wydaje si\u0119 ze strony kap\u0142an\u00f3w pos\u0142uguj\u0105cych w parafiach towarzyszenie osob\u0105, kt\u00f3re podj\u0119\u0142y lub maj\u0105 zamiar podj\u0105\u0107 trud \u017cycia jak brat i siostra. Taka decyzja jest zapewne ogromnie wymagaj\u0105ca, ale jest to bez w\u0105tpienia droga Bo\u017ca, droga do zbawienia.<\/p>\n Podsumowanie<\/strong><\/p>\n Problematyka zwi\u0105zana z przyst\u0119powaniem do Komunii \u015bwi\u0119tej przez osoby \u017cyj\u0105ce w zwi\u0105zkach niesakramentalnych jest kwesti\u0105 bardzo delikatn\u0105. Analizuj\u0105c nauczanie Ko\u015bcio\u0142a odno\u015bnie wy\u017cej wspomnianej materii zawartej w FC, zw\u0142aszcza w numerze osiemdziesi\u0105tym czwartym, mo\u017cemy si\u0119 przekona\u0107 po pierwsze bardzo d\u0142ugiej i starannej refleksji nad tym zagadnieniem w Ko\u015bciele. Jan Pawe\u0142 II wyra\u017anie odwo\u0142uje si\u0119 do nauczania Pisma \u015awi\u0119tego. Po drugie w tym kontek\u015bcie wydaje si\u0119 wa\u017cne podkre\u015blenie, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesne Magisterium Ko\u015bcio\u0142a te\u017c w \u017cywy spos\u00f3b odnosi\u0142o si\u0119 do tematyki Komunii \u015bwi\u0119tej dla os\u00f3b rozwiedzionych \u017cyj\u0105cych w kolejnych zwi\u0105zkach. Po trzecie, dokumenty ko\u015bcielne po FC bardzo cz\u0119sto czyni\u0105 nawi\u0105zanie do nauczania przedstawionego przez \u015bw. Jana Paw\u0142a II.<\/p>\n Wydaje si\u0119 godne zauwa\u017canie w omawianym temacie, \u017ce FC wyra\u017anie wskazuje, \u017ce osoby \u017cyj\u0105ce w zwi\u0105zku niesakramentalnym pozostaj\u0105 cz\u0142onkami Ludu Bo\u017cego. Takie stwierdzenie wydaje si\u0119 wa\u017cne i powinno by\u0107 klarownie przedstawiane osobom \u017cyj\u0105cym w takiej sytuacji. Dokumenty ko\u015bciele nie m\u00f3wi\u0105 tylko o <\/span>rozwiedzionych<\/em> <\/span>\u017cyj\u0105cych w kolejnym zwi\u0105zku, ale o <\/span>wiernych<\/em> <\/span>\u017cyj\u0105cych w sytuacji nieregularnej.<\/p>\n W tym kontek\u015bcie wa\u017cne jest stwierdzenie, \u017ce rozwiedzeni, jako ludzie ochrzczeni, s\u0105 wezwani do aktywnego udzia\u0142u w \u017cyciu Ko\u015bcio\u0142a. Ich aktywno\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 realizowana w uzgodnieniu z obiektywnym stanem \u017cycia. W spos\u00f3b praktyczny Jan Pawe\u0142 II w FC, 84 m\u00f3wi o: s\u0142uchaniu S\u0142owa Bo\u017cego, uczestnictwie we Mszy \u015bw., czy cho\u0107by wychowaniu w wierze swoich dzieci.<\/p>\n Najwa\u017cniejsze, aby osoby rozwiedzione nigdy nie traci\u0142y nadziei na zbawienie. Cho\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142 wierny Chrystusowej nauce nie mo\u017ce zaakceptowa\u0107 <\/span>mentalno\u015bci rozwodowej<\/em>, to jako wierz\u0105cy jeste\u015bmy wszyscy bez wyj\u0105tku wezwani do <\/span>wzajemnej mi\u0142o\u015bci<\/em>. Czyny mi\u0142o\u015bci okazane wobec drugiego cz\u0142owieka mog\u0105 by\u0107 i cz\u0119sto s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142em do\u015bwiadczenia Boga na ziemi.<\/p>\n Ks. Krzysztof Soczy\u0144ski<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Nauka Familiaris consortio na temat dopuszczania do Komunii \u015awi\u0119tej os\u00f3b \u017cyj\u0105cych w ma\u0142\u017ce\u0144stwach niesakramentalnych 22 listopada 1981 roku w uroczysto\u015b\u0107 Chrystusa Kr\u00f3la Wszech\u015bwiata zosta\u0142a podpisana przez \u015bw. Jana Paw\u0142a II adhortacja Familiaris consortio (= FC). Podtytu\u0142 precyzuje: \u201eO zadaniach rodziny chrze\u015bcija\u0144skiej w \u015bwiecie wsp\u00f3\u0142czesnym\u201d. Dokument jest owocem refleksji synodalnej, kt\u00f3ra mia\u0142a miejsce w Rzymie w dniach od […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-1412","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-studenci-z-rzymu"],"acf":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/patk0m-mM","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicleaguepolonia.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1412","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicleaguepolonia.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicleaguepolonia.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicleaguepolonia.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicleaguepolonia.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1412"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/catholicleaguepolonia.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1412\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicleaguepolonia.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1412"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicleaguepolonia.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1412"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicleaguepolonia.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1412"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n
\n