Owoc Ducha<\/strong><\/p>\n Posynodalna adhortacja apostolska <\/span>Amoris Laetitia<\/em>, kt\u00f3r\u0105 papie\u017c Franciszek podpisa\u0142 19 marca 2016 roku, jest owocem pracy dw\u00f3ch synod\u00f3w po\u015bwi\u0119conych rodzinie. Jej przedmiotem jest kwestia mi\u0142o\u015bci w rodzinie. Papie\u017c ju\u017c we wst\u0119pie dokumentu podkre\u015bla, \u017ce \u201enie wszystkie dyskusje doktrynalne, moralne czy duszpasterskie powinny by\u0107 rozstrzygni\u0119te interwencjami Magisterium\u201d (Amoris Laetitia, 3 \u2013 dalej: AL). Jedno\u015b\u0107 doktryny i dzia\u0142ania, jakiej oczekiwa\u0142oby si\u0119 od Ko\u015bcio\u0142a, nie stoi na przeszkodzie r\u00f3\u017cnym sposobom interpretowania pewnych aspekt\u00f3w nauczania lub te\u017c konsekwencji, kt\u00f3re z niego wynikaj\u0105, co stoi w zgodzie z istotn\u0105, szczeg\u00f3lnie w odniesieniu do sposobu przedstawiania i rozumienia problem\u00f3w, zasad\u0105 inkulturacji.<\/p>\n Dokument ma pobudzi\u0107 chrze\u015bcija\u0144skie rodziny do tego, by doceni\u0142y dar wsp\u00f3lnoty ma\u0142\u017ce\u0144skiej i rodzinnej. Nade wszystko Franciszek zach\u0119ca do wyj\u015bcia z pewnego niebezpiecznego dualizmu, kt\u00f3ry przebiega \u201eod niepohamowanej ch\u0119ci zmiany wszystkiego, pozbawionej wystarczaj\u0105cej refleksji i ugruntowania, do postawy usi\u0142owania rozstrzygni\u0119cia wszystkiego za pomoc\u0105 og\u00f3lnych norm lub wyci\u0105gania daleko id\u0105cych wniosk\u00f3w z niekt\u00f3rych refleksji teologicznych\u201d (AL 2).<\/p>\n Aby odpowiedzie\u0107 na pytanie, jaki obraz rodziny i ma\u0142\u017ce\u0144stwa przedstawia adhortacja <\/span>Amoris Laetitia<\/em>, oraz znale\u017a\u0107 podpowiedzi i propozycje, jak przedstawi\u0107 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 wizj\u0119 mi\u0142o\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144skiej i rodzinnej wsp\u00f3\u0142czesnemu cz\u0142owiekowi, a tak\u017ce w jaki spos\u00f3b go w stron\u0119 tego idea\u0142u z pastersk\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 i cierpliwo\u015bci\u0105 prowadzi\u0107, wybierzmy si\u0119 w swoist\u0105 wycieczk\u0119 poprzez ten dokument, by spr\u00f3bowa\u0107 ujrze\u0107 jego logik\u0119 i uchwyci\u0107 tok my\u015blenia jego autora.<\/p>\n Rodzina obrazem Boga<\/strong><\/p>\n W swojej refleksji o rodzinie Ojciec \u015awi\u0119ty wychodzi od S\u0142owa Bo\u017cego i w pierwszym rozdziale adhortacji rozwa\u017ca <\/span>Psalm 128<\/strong>. Franciszek z moc\u0105 podkre\u015bla to, \u017ce Biblia nie jest czym\u015b oderwanym od rzeczywisto\u015bci, ale jest dla chrze\u015bcijanina pomoc\u0105 w zrozumieniu, niekiedy bardzo trudnej, codzienno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144skiej i rodzinnej, poniewa\u017c sama \u201epe\u0142na jest rodzin, pokole\u0144, historii mi\u0142o\u015bci i kryzys\u00f3w rodzinnych, pocz\u0105wszy od pierwszej (\u2026) a\u017c do ostatniej strony (\u2026). Dwa domy, opisane przez Jezusa, zbudowany na skale i na piasku (por. Mt 7, 24-27), ukazuj\u0105 wiele sytuacji rodzinnych stworzonych w wolno\u015bci ich mieszka\u0144c\u00f3w\u201d (AL 8).<\/p>\n Rodzina ogl\u0105dana i rozwa\u017cana w \u015bwietle Biblii jest wi\u0119c odzwierciedleniem obrazu samego Boga, kt\u00f3ry stwarza i zbawia, bo jest mi\u0142o\u015bci\u0105 (zob. AL 11-12). W rodzinie ma\u0142\u017conkowie s\u0105 fundamentem domu, dzieci za\u015b, jako owoc ich mi\u0142o\u015bci, \u017cywymi jego kamieniami. W takiej budowli chce zamieszka\u0107 B\u00f3g. To w niej dokonuje si\u0119 przekaz wiary z pokolenia na pokolenie tak, by dzieci, kt\u00f3re opuszcz\u0105 kiedy\u015b rodzinny dom, same sta\u0142y si\u0119 fundamentami rodzin wed\u0142ug Bo\u017cego zamys\u0142u. \u201eSielanka, jak\u0105 ukazuje Psalm 128, nie zaprzecza gorzkiej rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3ra naznacza ca\u0142e Pismo \u015awi\u0119te. To obecno\u015b\u0107 b\u00f3lu, z\u0142a, przemocy, kt\u00f3re niszcz\u0105 rodzin\u0119 i jej intymn\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119 \u017cycia i mi\u0142o\u015bci\u201d (AL 19). Przyjmuj\u0105c te s\u0142owa Ojca \u015awi\u0119tego za punkt wyj\u015bcia mo\u017cemy ujrze\u0107 rodzin\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 nie jako co\u015b abstrakcyjnego, lecz raczej jako zadanie, kt\u00f3re <\/span>B\u00f3g \u201e<\/strong>powierza w r\u0119ce m\u0119\u017cczyzny, kobiety i dzieci, aby tworzyli komuni\u0119 os\u00f3b, kt\u00f3ra by\u0142aby obrazem jedno\u015bci mi\u0119dzy Ojcem, Synem i Duchem \u015awi\u0119tym\u201d<\/strong> <\/span>(AL 29). S\u0142owo Bo\u017ce jest w tym zadaniu towarzyszem, kt\u00f3ry wskazuje rodzinom prze\u017cywaj\u0105cym kryzys i cierpienie, szczeg\u00f3lnie w obrazie \u015awi\u0119tej Rodziny z Nazaretu, cel ich drogi (zob. AL 22 i 30).<\/p>\n Sakrament<\/strong><\/p>\n W trzecim rozdziale <\/span>Amoris Laetitia<\/em> <\/span>Papie\u017c przypomina nauk\u0119 Jezusa o ma\u0142\u017ce\u0144stwie i rodzinie oraz wynikaj\u0105c\u0105 z niej na przestrzeni wiek\u00f3w nauk\u0119 Ko\u015bcio\u0142a, podkre\u015blaj\u0105c szczeg\u00f3lnie <\/span>kwesti\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z nierozerwalno\u015bci\u0105, kt\u00f3rej <\/span><\/strong>\u201enie nale\u017cy rozumie\u0107 jako \u00abjarzmo\u00bb na\u0142o\u017cone na ludzi, ale jako \u00abdar\u00bb udzielony osobom z\u0142\u0105czonym w ma\u0142\u017ce\u0144stwie\u201d<\/strong> <\/span>(AL 62). Ojciec \u015awi\u0119ty zwraca te\u017c uwag\u0119 na sakramentalno\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwa, podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce \u201enie jest umow\u0105 spo\u0142eczn\u0105, pustym rytua\u0142em lub jedynie zewn\u0119trznym znakiem zar\u0119czyn. <\/span>Sakrament jest darem dla u\u015bwi\u0119cenia i zbawienia ma\u0142\u017conk\u00f3w\u201d<\/strong> <\/span>(AL 72). <\/span>Franciszek przypomina tak\u017ce nauczanie swoich poprzednik\u00f3w w odniesieniu do rodziny i ma\u0142\u017ce\u0144stwa, wspominaj\u0105c przede wszystkim Paw\u0142a VI i jego encyklik\u0119 <\/span>Humanae vitae<\/em>, Jana Paw\u0142a II i <\/span>Familiaris consortio<\/em>, a tak\u017ce Benedykta XVI i <\/span>Deus caritas est<\/em>.<\/u><\/p>\n Rodzina a nowe \u017cycie<\/strong><\/p>\n Amoris Laetitia<\/em> <\/span>porusza tak\u017ce sprawy dotycz\u0105ce przekazywania i ochrony \u017cycia. Papie\u017c z moc\u0105 pisze, \u017ce do natury ma\u0142\u017ce\u0144stwa nale\u017cy p\u0142odno\u015b\u0107, kt\u00f3ra wi\u0105\u017ce si\u0119 z mi\u0142o\u015bci\u0105 matki i ojca: \u201ePrzychodz\u0105ce dziecko (\u2026) jest obecne od pocz\u0105tku mi\u0142o\u015bci, jako istotna cecha, kt\u00f3rej nie mo\u017cna zaprzecza\u0107 bez okaleczenia samej mi\u0142o\u015bci. Od pocz\u0105tku mi\u0142o\u015b\u0107 (\u2026) otwiera si\u0119 na p\u0142odno\u015b\u0107, kt\u00f3ra j\u0105 przed\u0142u\u017ca, wykraczaj\u0105c poza swoj\u0105 w\u0142asnej egzystencj\u0119\u201d (AL 80). W tym kontek\u015bcie Franciszek przypomina o obowi\u0105zku ochrony \u017cycia i wielkiej roli, jak\u0105 ma w tej kwestii do odegrania rodzina, kt\u00f3ra \u201ejest sanktuarium \u017cycia, miejscem, gdzie \u017cycie si\u0119 rodzi i jest otaczane trosk\u0105 (\u2026). Rodzina chroni \u017cycie na wszystkich jego etapach, a tak\u017ce u jego kresu\u201d (AL 83).<\/p>\n Papie\u017c dotyka tak\u017ce tematu p\u0142odno\u015bci w rozumieniu szerszym, czyli adopcji i opieki zast\u0119pczej. Pisze: \u201eWiele par ma\u0142\u017ce\u0144skich nie mo\u017ce mie\u0107 dzieci. Wiemy, jak wiele wi\u0105\u017ce si\u0119 z tym cierpienia\u201d (AL 178). Od razu jednak dodaje: \u201eAdopcja jest jednym z bardzo wielkodusznych sposob\u00f3w macierzy\u0144stwa i ojcostwa. Pragn\u0119 zatem zach\u0119ci\u0107 tych, kt\u00f3rzy nie mog\u0105 mie\u0107 dzieci, do poszerzenia i otwarcia ich mi\u0142o\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144skiej, aby przyj\u0105\u0107 tych, kt\u00f3rzy s\u0105 pozbawieni odpowiedniego \u015brodowiska rodzinnego. Nigdy nie po\u017ca\u0142uj\u0105 swej hojno\u015bci\u201d (AL 179).<\/p>\n Rodzina a wychowanie<\/strong><\/p>\n Amoris Laetitia<\/em> <\/span>to tak\u017ce przypomnienie o niezbywalnej roli rodziny w wychowywaniu dzieci: \u201eNie jest to dla nich jedynie brzemi\u0119 i ci\u0119\u017car, ale r\u00f3wnie\u017c prawo istotne i niezbywalne, do kt\u00f3rego obrony s\u0105 wezwani i kt\u00f3rego nikt nie powinien usi\u0142owa\u0107 im odebra\u0107\u201d (AL 84).<\/p>\n Franciszek podkre\u015bla potrzeb\u0119 wychowania do wolno\u015bci, poniewa\u017c \u201eobsesja nie wychowuje\u201d i \u201enie mo\u017cna mie\u0107 kontroli nad wszystkimi sytuacjami, kt\u00f3re mog\u0105 zdarzy\u0107 si\u0119 dziecku (\u2026). Je\u015bli rodzic ma obsesj\u0119, by wiedzie\u0107, gdzie jest dziecko i chce kontrolowa\u0107 ka\u017cdy jego ruch, to b\u0119dzie si\u0119 stara\u0142 jedynie zapanowa\u0107 nad jego przestrzeni\u0105. W ten spos\u00f3b nie wychowa go, ani nie umocni, nie przygotuje go do stawienia czo\u0142a wyzwaniom. Liczy si\u0119 przede wszystkim to, aby zrodzi\u0107 w dziecku z wielk\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 procesy dojrzewania w jego wolno\u015bci, uczeniu si\u0119, kompleksowym rozwoju, piel\u0119gnowaniu prawdziwej autonomii\u201d (AL 261).<\/p>\n Papie\u017c podkre\u015bla szczeg\u00f3lnie znaczenie rodziny w edukacji etycznej i religijnej, zaznaczaj\u0105c, \u017ce to w\u0142a\u015bnie tu cz\u0142owiek uczy si\u0119 ludzkich warto\u015bci. Pe\u0142ni ona tak\u017ce podstawow\u0105 rol\u0119 w edukacji seksualnej, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna zrozumie\u0107 \u201ejedynie w kontek\u015bcie wychowania do mi\u0142o\u015bci, do wzajemnego daru z siebie\u201d (AL 280), jaki stwarza m\u0142odemu cz\u0142owiekowi rodzina. To w tym \u015brodowisku cz\u0142owiek mo\u017ce uczy\u0107 si\u0119 czego\u015b zupe\u0142nie przeciwnego ni\u017c podaje \u015bwiat w postaci poj\u0119cia \u201ebezpieczny seks\u201d, kt\u00f3re przekazuje \u201enegatywny stosunek do naturalnego prokreatywnego celu seksualno\u015bci, tak jakby ewentualne dziecko by\u0142o wrogiem, przed kt\u00f3rym trzeba si\u0119 broni\u0107\u201d (AL 283).<\/p>\n Adhortacja ukazuje rodzin\u0119 jako rozbudowan\u0105 sie\u0107 relacji, poniewa\u017c sakrament ma\u0142\u017ce\u0144stwa sam w sobie ma charakter g\u0142\u0119boko spo\u0142eczny (<\/strong>zob. AL 186). Dlatego te\u017c Franciszek traktuje o \u017cyciu w rodzinie wielopokoleniowej, wskazuj\u0105c na znaczenie wi\u0119zi mi\u0119dzy m\u0142odzie\u017c\u0105 i starszym pokoleniem, a tak\u017ce na wi\u0119zi mi\u0119dzy rodze\u0144stwem, oraz na bogactwo, jakie mo\u017cna z tych relacji czerpa\u0107. Papie\u017c podkre\u015bla warto\u015b\u0107 \u015bwiadectwa, jakie daj\u0105 rodziny wielodzietne, stwierdzaj\u0105c, \u017ce s\u0105 one rado\u015bci\u0105 Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n Mi\u0142o\u015b\u0107 nigdy nie ustaje<\/strong><\/p>\n W rozdziale czwartym Ojciec \u015awi\u0119ty,<\/strong> <\/span>podejmuj\u0105c kwesti\u0119 mi\u0142o\u015bci w ma\u0142\u017ce\u0144stwie, si\u0119ga po tzw. <\/span>Hymn o mi\u0142o\u015bci<\/strong> <\/span>(1 Kor 13,4-7). Poprzez egzegez\u0119 Paw\u0142owego tekstu omawia konkretne cechy mi\u0142o\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144skiej, by potem podnie\u015b\u0107 problem rozwijania tej mi\u0142o\u015bci w kontek\u015bcie wyzwa\u0144 zwi\u0105zanych z ludzk\u0105 uczuciowo\u015bci\u0105. Znajdziemy w nim niezwykle istotn\u0105 refleksj\u0119 o tym, \u017ce mi\u0142o\u015b\u0107 ulega z biegiem czasu przekszta\u0142ceniu: \u201erelacja intymna i wzajemna przynale\u017cno\u015b\u0107 musz\u0105 by\u0107 zachowywane przez cztery, pi\u0119\u0107 lub sze\u015b\u0107 dekad, a to powoduje konieczno\u015b\u0107 ponownego, wielokrotnego wybrania\u201d (AL 163). Jak zaznacza Ojciec \u015awi\u0119ty, zmienia si\u0119 nie tylko wygl\u0105d fizyczny, ale zmianie ulega tak\u017ce poci\u0105g mi\u0142osny, kt\u00f3ry z po\u017c\u0105dania seksualnego mo\u017ce z czasem przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w po\u017c\u0105danie intymno\u015bci i wsp\u00f3lno\u015bci: \u201eNie mo\u017cemy obieca\u0107, \u017ce przez ca\u0142e \u017cycie b\u0119dziemy mieli te same uczucia. Mo\u017cemy jednak z pewno\u015bci\u0105 mie\u0107 stabilny wsp\u00f3lny projekt, zobowi\u0105za\u0107 si\u0119 do kochania si\u0119 nawzajem i \u017cycia razem, dop\u00f3ki \u015bmier\u0107 nas nie roz\u0142\u0105czy, i prze\u017cywania zawsze bogatej intymno\u015bci\u201d (AL 163). W ci\u0105g\u0142ym ponownym wybieraniu mi\u0142o\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144skiej, a tak\u017ce w wymiarze szerszym \u2013 rodzinnym, pomaga wsp\u00f3lne patrzenie w stron\u0119 Boga: \u201eosoby posiadaj\u0105ce g\u0142\u0119bokie pragnienia duchowe nie powinny odczuwa\u0107, \u017ce rodzina oddala je od rozwoju w \u017cyciu Duchem \u015awi\u0119tym, ale \u017ce jest to droga, kt\u00f3rej u\u017cy\u0142 Pan, aby je doprowadzi\u0107 do szczyt\u00f3w zjednoczenia mistycznego\u201d (AL 316).<\/p>\n Rodzina zakorzeniona w rzeczywisto\u015bci<\/strong><\/p>\n Wiele uwagi po\u015bwi\u0119ca Papie\u017c rozwa\u017caniom nad rzeczywist\u0105 sytuacj\u0105 rodzin i wyzwaniami, kt\u00f3re przed nimi stoj\u0105. Odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do encykliki <\/span>Familiaris consortio<\/em>, Franciszek stwierdza: \u201eWarto zwraca\u0107 uwag\u0119 na konkretn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, poniewa\u017c \u00abwymagania i wezwania Ducha zawarte s\u0105 tak\u017ce w samych wydarzeniach historycznych\u00bb, przez kt\u00f3re \u00abKo\u015bci\u00f3\u0142 mo\u017ce g\u0142\u0119biej poznawa\u0107 niewyczerpan\u0105 tajemnic\u0119 ma\u0142\u017ce\u0144stwa i rodziny\u00bb\u201d (AL 31). Ojciec \u015awi\u0119ty zwraca uwag\u0119 na wybuja\u0142y indywidualizm: \u201eLudzie obawiaj\u0105 si\u0119 samotno\u015bci (\u2026), ale jednocze\u015bnie zwi\u0119ksza si\u0119 strach przed uwi\u0119zieniem przez relacj\u0119, kt\u00f3ra mog\u0142aby odroczy\u0107 osi\u0105gni\u0119cie aspiracji osobistych\u201d (AL 34). Taka postawa utrudnia ca\u0142kowite oddanie si\u0119 drugiej osobie w mi\u0142o\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144skiej.<\/p>\n Franciszek przestrzega przed abstrakcyjnym i oderwanym od rzeczywisto\u015bci przedstawianiem idea\u0142u teologicznego ma\u0142\u017ce\u0144stwa, wzywaj\u0105c do swego rodzaju \u201esamokrytyki\u201d i \u201eod\u015bwie\u017cenia\u201d obrazu ma\u0142\u017ce\u0144stwa i rodziny <\/span><\/strong>(zob. AL 36-37). Ta przestroga jest wa\u017cn\u0105 wskaz\u00f3wk\u0105 dla tych, kt\u00f3rzy poprzez swoj\u0105 pastersk\u0105 prac\u0119 maj\u0105 dba\u0107 o otwarto\u015b\u0107 wiernych na \u0142ask\u0119 pozwalaj\u0105c\u0105 kszta\u0142towa\u0107 sumienia i dostrzec ma\u0142\u017ce\u0144stwo nie jako skostnia\u0142\u0105 i niemal odstraszaj\u0105c\u0105 instytucj\u0119, ale jako co\u015b niezwykle warto\u015bciowego \u2013 \u201ejako dynamiczny proces rozwoju i realizacji\u201d (AL 37). Papie\u017c podkre\u015bla, \u017ce cho\u0107 Chrystus zaproponowa\u0142 nam idea\u0142 wymagaj\u0105cy, to jednak \u201enigdy nie straci\u0142 wsp\u00f3\u0142czuj\u0105cej blisko\u015bci wobec os\u00f3b s\u0142abych\u201d (AL 38).<\/p>\n Mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce adhortacja zosta\u0142a napisana z ogromn\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 tego, \u017ce codzienno\u015b\u0107 czyni mi\u0142o\u015b\u0107 bardziej realn\u0105, cho\u0107 wci\u0105\u017c skierowan\u0105 ku idea\u0142owi. Franciszek z ogromn\u0105 si\u0142\u0105 podkre\u015bla: \u201enie nale\u017cy zrzuca\u0107 na dwie osoby maj\u0105ce swoje ograniczenia ogromnego ci\u0119\u017caru konieczno\u015bci odtworzenia doskona\u0142ego zwi\u0105zku mi\u0119dzy Chrystusem a Ko\u015bcio\u0142em, poniewa\u017c ma\u0142\u017ce\u0144stwo oznacza \u00abproces dynamiczny, przebiegaj\u0105cy powoli przez stopniowe w\u0142\u0105czanie dar\u00f3w Bo\u017cych (Familiaris consortio<\/em>, 9)\u00bb\u201d, zaznaczaj\u0105c zdecydowanie, \u017ce \u201ew samej naturze mi\u0142o\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144skiej jest otwarcie na wymiar definitywny\u201d (AL 123).<\/p>\n Rodzina a Ko\u015bci\u00f3\u0142<\/strong><\/p>\n W mierzeniu si\u0119 z rzeczywisto\u015bci\u0105 rodzina ma stan\u0105\u0107 rami\u0119 w rami\u0119 z Ko\u015bcio\u0142em. Papie\u017c, zajmuj\u0105c si\u0119 t\u0105 relacj\u0105, pisze: \u201eOblubie\u0144cze przymierze (\u2026) otrzymuje pe\u0142ne objawienie swego znaczenia w Chrystusie i Jego Ko\u015bciele. Od Chrystusa, za po\u015brednictwem Ko\u015bcio\u0142a, ma\u0142\u017ce\u0144stwo i rodzina otrzymuj\u0105 niezb\u0119dn\u0105 \u0142ask\u0119 do \u015bwiadczenia o mi\u0142o\u015bci Boga i \u017cycia \u017cyciem komunii\u201d (AL 63). W innym miejscu dodaje: <\/span>\u201e<\/strong>Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest rodzin\u0105 rodzin, stale wzbogacaj\u0105c\u0105 \u017cycie wszystkich ko\u015bcio\u0142\u00f3w domowych\u201d<\/strong> <\/span>(AL 87). A tak\u017ce: \u201eMi\u0142o\u015b\u0107 prze\u017cywana w rodzinach jest nieustann\u0105 moc\u0105 dla \u017cycia Ko\u015bcio\u0142a\u201d (AL 88).<\/p>\n W sz\u00f3stym rozdziale adhortacji <\/span><\/strong>Franciszek ukazuje niekt\u00f3re perspektywy duszpasterskie zwi\u0105zane z przepowiadaniem Ewangelii rodziny oraz budowaniem trwa\u0142ych i p\u0142odnych rodzin. Wiele uwagi po\u015bwi\u0119ca odpowiedniemu przygotowaniu i prowadzeniu narzeczonych do zawarcia sakramentu ma\u0142\u017ce\u0144stwa, podkre\u015blaj\u0105c r\u00f3wnie\u017c wag\u0119 towarzyszenia ma\u0142\u017conkom w pierwszych latach ich wsp\u00f3lnego \u017cycia. Wa\u017cn\u0105 kwesti\u0105 poruszan\u0105 przez Papie\u017ca s\u0105 kryzysy i trudno\u015bci w \u017cyciu rodzinnym. Ojciec \u015awi\u0119ty pisze: <\/span><\/strong>\u201eka\u017cdy kryzys kryje dobr\u0105 wiadomo\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 trzeba umie\u0107 us\u0142ysze\u0107, wyt\u0119\u017caj\u0105c s\u0142uch serca.\u201d (AL 232). Za jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych przyczyn wszelkich kryzys\u00f3w Franciszek podaje m.in. op\u00f3\u017anione dojrzewanie uczuciowe (zob. AL 239). W pomoc rodzinie nale\u017cy zaanga\u017cowa\u0107 do\u015bwiadczone ma\u0142\u017ce\u0144stwa, nie pomijaj\u0105c oczywi\u015bcie duszpasterzy i ich roli jako spowiednik\u00f3w i kierownik\u00f3w duchowych. W odniesieniu do tych ostatnich <\/span>Franciszek <\/span><\/strong>wskazuje na to, \u017ce \u201ekap\u0142anom cz\u0119sto brakuje odpowiedniej formacji, aby podj\u0105\u0107 z\u0142o\u017cone dzisiejsze problemy rodzin\u201d (AL 202), dlatego Ojciec \u015awi\u0119ty zwraca uwag\u0119 na potrzeb\u0119 poprawy formacji psychologicznej i uczuciowej seminarzyst\u00f3w, a tak\u017ce postuluje szersze w\u0142\u0105czenie rodziny w formacj\u0119 seminaryjn\u0105 (zob. AL 203). P<\/strong>odkre\u015bla tak\u017ce znaczenie parafii, ruch\u00f3w i innych ko\u015bcielnych instytucji, p<\/strong>rzypominaj\u0105c przy tym, \u017ce rodziny s\u0105 przede wszystkim podmiotem, a nie przedmiotem ewangelizacji.<\/strong><\/p>\n Towarzyszy\u0107, rozpozna\u0107, w\u0142\u0105czy\u0107<\/strong><\/p>\n Szerokie spojrzenie, zaproponowane przez Franciszka, obejmuje r\u00f3wnie\u017c tzw. sytuacje niedoskona\u0142e (zob. AL 77). Refleksja ta dotyczy tak\u017ce rodzin poranionych, dotkni\u0119tych rozpadem ma\u0142\u017ce\u0144stwa i rozwodem: \u201etrzeba zawsze pami\u0119ta\u0107 o zasadzie og\u00f3lnej: \u00abNiech wiedz\u0105 duszpasterze, \u017ce dla mi\u0142o\u015bci prawdy maj\u0105 obowi\u0105zek w\u0142a\u015bciwego rozeznania sytuacji<\/strong>\u00bb (Familiaris consortio<\/em>, 84). Stopie\u0144 odpowiedzialno\u015bci nie jest r\u00f3wny w ka\u017cdym przypadku i mog\u0105 istnie\u0107 czynniki, kt\u00f3re ograniczaj\u0105 zdolno\u015b\u0107 podejmowania decyzji. Dlatego te\u017c nale\u017cy jasno wyra\u017ca\u0107 nauk\u0119, ale trzeba unika\u0107 os\u0105d\u00f3w, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 z\u0142o\u017cono\u015bci r\u00f3\u017cnych sytuacji\u201d (AL 79). Dlatego Papie\u017c przypomina, \u017ce rozwiedzieni, kt\u00f3rzy \u017cyj\u0105 w nowych zwi\u0105zkach s\u0105 nadal cz\u0119\u015bci\u0105 Ko\u015bcio\u0142a. Jednocze\u015bnie zaznacza, \u017ce cichymi ofiarami sytuacji rozpadu rodziny s\u0105 w pierwszym rz\u0119dzie dzieci. Ojciec \u015awi\u0119ty widzi tu bardzo wa\u017cny obszar dzia\u0142ania duszpasterskiego: \u201eRozw\u00f3d jest z\u0142em (\u2026). Z tego wzgl\u0119du niew\u0105tpliwie naszym najwa\u017cniejszym zadaniem duszpasterskim w odniesieniu do rodzin jest umocnienie mi\u0142o\u015bci i pomaganie w leczeniu ran\u201d (AL 246).<\/p>\n Rozdzia\u0142 \u00f3smy <\/span>Amoris Laetitia<\/em> <\/span>jest jednym z najwi\u0119kszych wyzwa\u0144 duszpasterskich, jakie Franciszek stawia przed dzisiejszym Ko\u015bcio\u0142em.<\/strong> <\/span>Jest swoistym wezwaniem do mi\u0142osierdzia i indywidualnego rozeznawania sytuacji, kt\u00f3re nie odpowiadaj\u0105 w pe\u0142ni temu, co proponuje nam Chrystus. <\/span>Ojciec \u015awi\u0119ty wskazuje trzy wa\u017cne czasowniki maj\u0105ce zasadnicze znaczenie w spotkaniu z sytuacjami nieregularnymi i ludzk\u0105 s\u0142abo\u015bci\u0105: <\/span>towarzyszy\u0107, rozpozna\u0107 i w\u0142\u0105czy\u0107<\/u>.<\/strong> <\/span>Papie\u017c podkre\u015bla konieczno\u015b\u0107 stosowania w duszpasterstwie zasady stopniowo\u015bci i rozeznawania, poniewa\u017c \u201etrzeba unika\u0107 os\u0105d\u00f3w, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 z\u0142o\u017cono\u015bci r\u00f3\u017cnych sytuacji i koniecznie zwraca\u0107 uwag\u0119 na spos\u00f3b, w jaki ludzie \u017cyj\u0105 i cierpi\u0105 z powodu stanu, w jakim si\u0119 znajduj\u0105. Chodzi o w\u0142\u0105czenie wszystkich. Trzeba pom\u00f3c ka\u017cdemu w znalezieniu jego sposobu uczestnictwa we wsp\u00f3lnocie ko\u015bcielnej\u201d (AL 296-297). Franciszek stwierdza, \u017ce ludzie, kt\u00f3rych sytuacja \u017cyciowa jest nieuregulowana, \u201enie musz\u0105 czu\u0107 si\u0119 ekskomunikowani, ale mog\u0105 \u017cy\u0107 i rozwija\u0107 si\u0119 jako \u017cywe cz\u0142onki Ko\u015bcio\u0142a (\u2026).\u201d (AL 299). Jednak\u017ce Ojciec \u015awi\u0119ty mocno podkre\u015bla, \u017ce proponowane przez niego podej\u015bcie do duszpasterstwa \u201enigdy nie oznacza ukrywania \u015bwiat\u0142a pe\u0142niejszego idea\u0142u ani proponowania mniej, ni\u017c to, co Jezus oferuje cz\u0142owiekowi\u201d (AL 307).<\/p>\n Jednymi z najbardziej istotnych zda\u0144 <\/span>Amoris Laetitia<\/em> <\/span>s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce s\u0142owa: <\/span>\u201enie nale\u017cy oczekiwa\u0107 od Synodu ani te\u017c od tej adhortacji nowych norm og\u00f3lnych typu kanonicznego, kt\u00f3re mo\u017cna by stosowa\u0107 do wszystkich przypadk\u00f3w. Mo\u017cliwa jest tylko nowa zach\u0119ta do odpowiedzialnego rozeznania osobistego i duszpasterskiego indywidualnych przypadk\u00f3w, kt\u00f3re powinno uzna\u0107, \u017ce poniewa\u017c \u00abstopie\u0144 odpowiedzialno\u015bci nie jest r\u00f3wny w ka\u017cdym przypadku,\u00bb to konsekwencje lub skutki danej normy niekoniecznie musz\u0105 by\u0107 takie same\u201d<\/strong> <\/span>(AL 300).<\/p>\n Papie\u017c podkre\u015bla, \u017ce droga towarzyszenia i rozeznawania ma odbywa\u0107 si\u0119 w dialogu wiernych z duszpasterzami: \u201eNie zawsze znajd\u0105 u nich potwierdzenie swoich w\u0142asnych idei i pragnie\u0144, ale na pewno otrzymaj\u0105 \u015bwiat\u0142o, kt\u00f3re im pozwoli lepiej zrozumie\u0107 to, co si\u0119 dzieje, i b\u0119d\u0105 mogli odkry\u0107 drog\u0119 dojrzewania osobistego\u201d (AL 312). Franciszek, opieraj\u0105c si\u0119 na teologii \u015bw. Tomasza z Akwinu i relacji mi\u0119dzy norm\u0105 a rozeznaniem, wzywa ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142 do refleksji na temat uwarunkowa\u0144 i okoliczno\u015bci \u0142agodz\u0105cych w odniesieniu do poczytalno\u015bci i odpowiedzialno\u015bci za czyny: \u201eTo prawda, \u017ce normy og\u00f3lne stanowi\u0105 pewne dobro, kt\u00f3rego nigdy nie powinno si\u0119 ignorowa\u0107 lub zaniedbywa\u0107, ale w swoich sformu\u0142owaniach nie mog\u0105 obejmowa\u0107 absolutnie wszystkich szczeg\u00f3lnych sytuacji\u201d (AL 304). Bardzo cenn\u0105 wskaz\u00f3wk\u0119 mo\u017cna odczyta\u0107 mi\u0119dzy wierszami, je\u015bli zwr\u00f3ci si\u0119 uwag\u0119 na praktyczn\u0105 m\u0105dro\u015b\u0107, jak\u0105 Papie\u017c chce przekaza\u0107, przede wszystkim poprzez nacisk na stopniowo\u015b\u0107 i ma\u0142e kroki, \u201ekt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 zrozumiane, zaakceptowane i docenione\u201d (AL 271). W akapicie, kt\u00f3ry konkluduje ca\u0142\u0105 adhortacj\u0119, Ojciec \u015awi\u0119ty stwierdza: \u201e\u017cadna rodzina nie jest doskona\u0142a i uformowana raz na zawsze, ale wymaga stopniowego rozwoju swej zdolno\u015bci do kochania (\u2026). Wszyscy jeste\u015bmy powo\u0142ani, aby nieustannie d<\/strong>\u0105\u017cy\u0107 ku temu, co nas przekracza<\/strong>\u201d (AL 325).<\/p>\n Podsumowuj\u0105c nasze rozwa\u017cania, mo\u017cemy stwierdzi\u0107, \u017ce celem adhortacji <\/span>Amoris Laetitia<\/em>nie jest przedstawienie idea\u0142u rodziny, cho\u0107 bardzo szczeg\u00f3\u0142owo opisana jest jej natura, ale przede wszystkim podkre\u015blenie jej bogatej i z\u0142o\u017conej rzeczywisto\u015bci. Perspektywa, jak\u0105 odkrywamy, jest otwarta i pozytywna, wolna od abstrakcji, ale te\u017c bardzo czujna duszpastersko, w szczeg\u00f3lno\u015bci wobec rzeczywistych problem\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnej rodziny. Papie\u017c przemawia w tym dokumencie j\u0119zykiem do\u015bwiadczenia i mi\u0142osierdzia, jak pasterz, kt\u00f3ry zna swoje owce (zob. J 10,14-15).<\/p>\n \u0179r\u00f3d\u0142a:<\/u><\/p>\n \/Ks. Mateusz Tarczy\u0144ski\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Natura chrze\u015bcija\u0144skiego ma\u0142\u017ce\u0144stwa i rodziny na podstawie Adhortacji apostolskiej Papie\u017ca Franciszka \u201eAmoris Laetitia\u201d (\u201eRado\u015b\u0107 mi\u0142o\u015bci\u201d) i spos\u00f3b przedstawienia jej wsp\u00f3\u0142czesnemu cz\u0142owiekowi z perspektywy duszpasterskiej Owoc Ducha Posynodalna adhortacja apostolska Amoris Laetitia, kt\u00f3r\u0105 papie\u017c Franciszek podpisa\u0142 19 marca 2016 roku, jest owocem pracy dw\u00f3ch synod\u00f3w po\u015bwi\u0119conych rodzinie. Jej przedmiotem jest kwestia mi\u0142o\u015bci w rodzinie. Papie\u017c ju\u017c we […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-1435","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-studenci-z-rzymu"],"acf":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/patk0m-n9","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/catholicleaguepolonia.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1435","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/catholicleaguepolonia.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/catholicleaguepolonia.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicleaguepolonia.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicleaguepolonia.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1435"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/catholicleaguepolonia.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1435\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/catholicleaguepolonia.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1435"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicleaguepolonia.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1435"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/catholicleaguepolonia.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1435"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n